SHBA-Tregjet financiare në mbarë botën janë tronditur pas rënies së fortë të aksioneve të kompanive më të mëdha të teknologjisë, duke u shkaktuar humbje prej triliona dollarësh.
Shkak për këtë reagim është bërë fitorja e demokratëve në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA, pasi programi i tyre parashikon kufizime për zgjerimin e inteligjencës artificiale dhe ndërtimin e qendrave të mëdha të të dhënave. Investitorët druhen se politikat e reja mund të ngadalësojnë zhvillimin e këtij sektori dhe të ulin fitimet e kompanive që kanë investuar shuma të mëdha në këtë teknologji, shkruan BBC.
Indeksi i përbërë Nasdaq, i cili është i fokusuar në teknologji, u mbyll me më shumë se 5.5% rënie të enjten, duke humbur rreth 2.5 trilionë dollarë (1.9 trilionë paund) në vlerën e tregut, sipas të dhënave të Dow Jones, ndërsa indekse të tjera kryesore të aksioneve amerikane gjithashtu panë humbje të mëdha në ditët e tyre më të këqija që nga viti 2025.
Shitja vjen në krye të shqetësimeve më të gjera nëse shumat e mëdha që shpenzohen për inteligjencën artificiale do të sjellin rezultate. Në Azi, indekset e tregut të teknologjisë ranë ndjeshëm të premten në mëngjes, ndërsa aksionet e firmave që prodhojnë çipa kompjuterikë dhe pajisje të tjera që fuqizojnë inteligjencën artificiale panë rënie. Indeksi Nikkei 225 në Japoni ra me 6.3% në pasdite, teksa aksionet e prodhuesit të çipave të memories Kioxia humbën pothuajse 11.5% dhe rivali Tokyo Electron ra me 5.8%.
Prodhuesi i çipave të Koresë së Jugut SK Hynix ra me më shumë se 8.8%, ndërsa Samsung pësoi një rënie prej rreth 6%. Shitja në Seul bëri që indeksi Kospi të binte me më shumë se 8% në tregtimin e mëngjesit, duke shkaktuar një të ashtuquajtur ndërprerës qarku, një mekanizëm që ndalon përkohësisht tregtimin për të frenuar shitjet në panik. Kospi ishte rreth 5% më i ulët në pasdite.
Tregu i aksioneve të Tajvanit pësoi rënien më të madhe javore që nga viti 2001, sipas të dhënave të LSEG, me Taiex që ra me 4.5% të premten. Kjo shënon një "vazhdim të shqetësimeve" mbi nivelin e shpenzimeve për infrastrukturën e inteligjencës artificiale, tha analistja e çipave të MarketWatch, Britney Nguyen.
Situata ishte aq e rëndë sa autoritetet aktivizuan një mekanizëm që ndalon përkohësisht tregtimin në bursë për të frenuar shitjet masive nga investitorët e shqetësuar. Edhe tregu i Tajvanit regjistroi rënien më të madhe javore që nga viti 2001.
Në thelb, shqetësimi i investitorëve lidhet me të ardhmen e inteligjencës artificiale dhe miliarda dollarët që kompanitë po shpenzojnë për zhvillimin e saj. Demokratët kanë kundërshtuar zgjerimin e pakontrolluar të qendrave të të dhënave, duke argumentuar se ato konsumojnë shumë energji, dëmtojnë mjedisin dhe mund të ndikojnë te vendet e punës.
Ata kanë kërkuar më shumë kontroll mbi këtë industri dhe pezullimin e përkohshëm të ndërtimeve të reja. Presidenti Donald Trump fajësoi demokratët për rënien e bursave, ndërsa drejtuesi i OpenAI, Greg Brockman, pranoi se kompanitë e teknologjisë ishin befasuar nga kundërshtimi i qytetarëve ndaj qendrave të të dhënave.
