Energji & Mjedis

"Bomba plastike": Si kërcënojnë shëndetin dhe planetin

Plastikat përbëjnë një rrezik “serioz” për shëndetin tonë që nga foshnjëria deri në pleqëri.

k.m.
"Bomba plastike": Si kërcënojnë shëndetin dhe
Foto ilustruese

SHBA- Ndotja nga plastika përbën një rrezik serioz dhe të nënvlerësuar për shëndetin e njeriut. Kështu ka paralajmëruar një grup ndërkombëtar shkencëtarësh dhe mjekësh përpara një konference të OKB-së. Grupi prej 27 ekspertësh të shëndetit raportoi në "The Lancet" shkruan se: Ndikimi i plastikës në shëndetin e njeriut është një problem për të rriturit krahasuar me ndryshimet klimatike dhe ndotjen e ajrit, por tani po dalin prova që tregojnë se sa serioz është.

Prodhimi i plastikës është rritur më shumë se 200-fish që nga viti 1950 dhe po dëmton shëndetin në çdo fazë. Shkaku i krizës është përshpejtimi i jashtëzakonshëm i prodhimit të plastikës, i cili është rritur dhe pritet të trefishohet përsëri në më shumë se një miliard ton në vit deri në vitin 2060. Ndërsa plastika ka shumë përdorime të rëndësishme, rritja më e shpejtë ka qenë në prodhimin e plastikës njëpërdorimëshe, siç janë shishet e pijeve dhe enët e ushqimit të shpejtë.

8 miliardë ton plastikë ndotin planetin

Si rezultat, ndotja nga plastika është rritur ndjeshëm, me 8 miliardë ton që tani mbulojnë të gjithë planetin, nga maja e malit Everest deri në hendekun më të thellë të oqeanit, thuhet në raport. Më pak se 10% e plastikës riciklohet.

Plastikat përbëjnë një rrezik për njerëzit dhe planetin në çdo fazë, thuhet në raport, që nga nxjerrja e lëndëve djegëse fosile nga të cilat ato prodhohen, deri te prodhimi, përdorimi dhe asgjësimi i tyre. Kjo rezulton në ndotje të ajrit, ekspozim ndaj kimikateve toksike dhe hyrje të mikroplastikës në trup. Ndotja nga plastika mund të nxisë edhe mushkonjat që mbartin sëmundje, pasi uji i bllokuar në mbeturinat plastike ofron terren të mirë për shumim.

Vendet e pasura me naftë dhe industria e plastikës kanë argumentuar se bota duhet të përqendrohet në riciklimin e plastikës në vend që të zvogëlojë prodhimin. Më shumë se 98% e plastikës prodhohet nga lëndë djegëse fosile, duke përfshirë naftën, gazin natyror dhe qymyrin.

Analiza zbuloi se fetuset, foshnjat dhe fëmijët e vegjël ishin veçanërisht të ndjeshëm ndaj dëmeve të lidhura me plastikën, për më tepër që ekspozimi lidhet edhe me rreziqet në rritje të abortit, lindjes së parakohshme të foshnjave të vdekura, defekteve të lindjes, etj.

Mbeturinat plastike shpesh zbërthehen në mikro- dhe nano-plastika që hyjnë në trupin e njeriut nëpërmjet ujit, ushqimit dhe frymëmarrjes. Grimcat janë gjetur në gjak, tru, qumësht gjiri, placentë, spermë dhe palcë kockore. Ndikimi i tyre në shëndetin e njeriut është kryesisht i panjohur aktualisht, por dyshohet se janë të lidhur me goditjet në tru dhe atakët në zemër dhe studiuesit thanë se nevojitet një qasje parandaluese./ZËRI

Poll

MOS HUMB