SHBA-Bosi famëkeq i drogës, meksikani Miguel Ángel Félix Gallardo ka ndërruar jetë në spital në moshën 80 vjeç. I njohur si Kumbari ose "Shefi i Shefave", Félix Gallardo ishte kreu i Kartelit të plotfuqishëm të Guadalajarës, i cili sundonte mbi trafikun meksikan të drogës në kulmin e bumit të kokainës në vitet 1980. Felix Gallardo u transferua të premten, më 13 nëntor, nga burgu i sigurisë së lartë, ku mbahej në shtetin e Jaliscos në një spital privat në Guadalajara, pasi gjendja e tij shëndetësore ishte përkeqësuar.
Në atë kohë, kjo krijoi një mënyrë të re veprimi në tregtinë e paligjshme të drogës, e cila vazhdon edhe sot e kësaj dite. Ai kishte qenë në paraburgim që nga viti 1989, shkruan BBC. Në një moment, rreth 80% e të gjithë kokainës që hynte në SHBA vinte nga Karteli Medellín. Félix Gallardo dhe organizata e tij luajtën një rol të madh në kontrabandën e saj.
Në kulmin e tij, Karteli i Guadalajarës nën drejtimin e Félix Gallardos ushtroi ndikim të madh mbi politikën dhe zbatimin e ligjit meksikane, duke kontrolluar rrjete të tëra policore dhe guvernatorë shtetërorë.
Si një vrasje e DEA-s nisi një luftë brutale
Në vitin 1985, rrjeta filloi të shtrëngohej rreth udhëheqësve të kartelit pas torturës dhe vrasjes së një agjenti të DEA-s, Enrique "Kiki" Camarena. Camarena i kishte zemëruar ata pasi kishte zbuluar dhe më pas shkatërruar një plantacion të madh marihuane në Chihuahua, i cili i përkiste grupit kriminal. Vrasja e tij shkaktoi një nga kërkimet më të mëdha që qeveria amerikane ka nisur ndonjëherë në Amerikën e Veriut.
Në vitin 1989, Félix Gallardo u kap dhe u dënua me dekada burg. Në gjendje të rëndë shëndetësore, atij iu dha arrest shtëpiak në vitin 2022, por problemet teknike me monitorimin elektronik të kyçit të këmbës penguan transferimin e tij. Ai vdiq në spital në vendlindjen e tij, Guadalajara.
Në vitet 1980, Joaquin "El Chapo" Guzmán u prezantua me Félix Gallardo, i cili e caktoi atë përgjegjës për menaxhimin e logjistikës për organizatën e tij të drogës. Nga shpërbërja e mëvonshme e organizatës së Félix Gallardo pas arrestimit të tij, doli në pah Karteli Sinaloa, i udhëhequr nga Guzmán, tani një tjetër njeri sinonim i trafikut të drogës në shkallë të gjerë.
Félix Gallardo luajti një rol kyç në formimin e aleancave me bosët kolumbianë të drogës, përfshirë Kartelin Medellín të Pablo Escobarit.
Ky partneritet e shndërroi Meksikën në një korridor të madh për kokainën nga Amerika e Jugut në tregun amerikan. Rrjeti kriminal përdori ryshfet për të siguruar mbrojtjen e zyrtarëve të korruptuar, ndërsa prezantoi metoda të reja transporti, të tilla si përdorimi i avionëve të vegjël për të transportuar drogë në distanca të gjata.
Në vitin 2019, Guzmán u dënua me burgim të përjetshëm për akuza që përfshinin trafik droge dhe pastrim parash, pas njërit prej gjyqeve më të profilit të lartë në historinë e kohëve të fundit të SHBA-së. Jeta e Félix Gallardo është portretizuar në një numër programesh televizive, përfshirë serialin e Netflix-it Narcos: Mexico. Shfaqja përshkruante ngritjen e tij në pushtet, si dhe marrëdhënien e tij me Guzmán.