TIRANË- Shqipëria është pjesë e një artikulli të gjatë të The New Yorker mbi Jared Kushner dhe ndërthurjen mes biznesit, politikës dhe diplomacisë ndërkombëtare.
Revista amerikane ndalet te projektet e Kushnerit për ndërtimin e resorteve luksoze në Sazan dhe Zvërnec, investime që kanë hapur debat në Shqipëri për ndikimin mjedisor, transparencën dhe mënyrën e përdorimit të territoreve. Në fokus është edhe çështja e pronësisë së tokës në Zvërnec. Sipas The New Yorker autoritetet shqiptare kanë ngritur pretendime për falsifikim dokumentesh në lidhje me një pjesë të pronës akuza që janë mohuar nga personat e përfshirë.
Por Shqipëria është vetëm një pjesë e panoramës. Shkrimi analizon edhe angazhimin e Kushnerit në çështje ndërkombëtare, përfshirë planet për të ardhmen e Gazës, duke ngritur pikëpyetje mbi kufirin mes interesave të tij si biznesmen dhe rolit që luan në diplomacinë amerikane.
Artikulli i plotë:
Në orët e fundit para se SHBA-ja të hynte në luftë me Iranin, në shkurt të këtij viti, Jared Kushner zhvilloi një takim me negociatorët iranianë në Gjenevë një përpjekje e fundit për të shmangur një konflikt që do të zhyste rajonin në kaos dhe do të trondiste ekonominë botërore. Pas takimit, Kushner i cilësoi bashkëbiseduesit e tij si të padenjë për kohën e tij.
“Plot truke”, u tha ai gazetarëve. “Në thelb po luajnë lojëra me ne kudo dhe janë shumë, shumë të rrëshqitshëm.”
Kushneri, dhëndri i Donald Trumpit, me pamjen e një të riu, është ngarkuar vitet e fundit me një rol të jashtëzakonshëm. Së bashku me Steve Witkoff, të dërguarin special të presidentit, ai është angazhuar për t’i dhënë fund luftërave në Gaza, Ukrainë dhe pothuajse kudo tjetër ku mund të shpërthejnë konflikte.
Kushneri, 45 vjeç, nuk i kushton shumë rëndësi diplomacisë tradicionale. Sipas tij, është më pak e rëndësishme të njohësh historinë e një rajoni apo detajet e qëndrimeve negociuese të palëve, sesa t’i dëgjosh ato dhe të gjesh një kompromis. Ai ka thënë se marrëveshjet e paqes ngjajnë me marrëveshjet e pasurive të paluajtshme: të dyja kërkojnë negociata të vështira dhe, herë pas here, edhe bllof.
Sipas tij, fakti që shumë diplomatë para tij kanë dështuar nuk tregon vështirësinë e problemeve ndërkombëtare, por paaftësinë e paraardhësve të tij.
“Për dy vitet e fundit jam kritikuar nga të gjithë ata që janë përpjekur dhe kanë dështuar, sepse nuk po e bëj këtë në të njëjtën mënyrë si ata”, deklaronte ai në vitin 2020, pasi Trump prezantoi planin e tij të parë të paqes për Lindjen e Mesme. “Nëse dikush do të kishte qenë i suksesshëm, unë nuk do të merresha me këtë.”
Kur Kushner dhe Witkoff nisën takimet me negociatorët iranianë, në shkurt, dy vendet ndodheshin në prag të luftës. Në vitin 2025, forcat amerikane dhe izraelite kishin bombarduar objektet e pasurimit të uraniumit në Iran, të cilat liderët perëndimorë i konsideronin pjesë të një përpjekjeje disa dekadëshe për zhvillimin e një arme bërthamore.
Pas sulmeve, Trump deklaroi se aftësia e Iranit për pasurimin e uraniumit ishte “shkatërruar plotësisht”. Kur kreu i agjencisë më të lartë amerikane të inteligjencës ushtarake kundërshtoi këtë vlerësim të presidentit, ai u shkarkua.
Megjithatë, Trump dhe zyrtarë të tjerë perëndimorë kërkonin lëshime të mëtejshme. Irani vijonte të kishte një rezervë të madhe uraniumi të pasuruar në nivele më të ulëta. Rezerva ishte groposur nën rrënojat e shkaktuara nga bombardimet e vitit 2025, por Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu këmbëngulën që Irani ta dorëzonte atë dhe të hiqte dorë nga çdo synim për pasurimin e uraniumit në të ardhmen.
Trump dërgoi Kushnerin dhe Witkoffin për t’u paraqitur iranianëve një zgjedhje thuajse të prerë: të dorëzonin të gjithë rezervën ose të përballeshin me një sulm. Për ta bërë më të besueshëm kërcënimin, ai kishte dërguar një flotë të madhe ushtarake drejt Lindjes së Mesme.
“Duhet të kemi një marrëveshje kuptimplotë, përndryshe do të ndodhin gjëra të këqija”, deklaroi Trump.
Bisedimet për kufizimin e programit bërthamor të Iranit janë jashtëzakonisht komplekse, me sfida teknike dhe diplomatike. Ato kërkojnë, ndër të tjera, përcaktimin e kapaciteteve të centrifugave që mund të përdoren dhe verifikimin e pretendimeve shpesh të dyshimta të Iranit për çarmatimin.
Megjithatë, as Kushner dhe as Witkoff nuk morën me vete në negociata një këshilltar teknik. Edhe pse një ekspert nga Departamenti i Energjisë ishte caktuar për të asistuar Witkoffin, ai nuk mori pjesë në bisedime. Shtëpia e Bardhë e mohoi këtë.
Sikur për të treguar besimin e tyre, Kushneri dhe Witkoffi po zhvillonin njëkohësisht negociata edhe me përfaqësuesit rusë për luftën në Ukrainë. Bisedimet për Iranin zhvilloheshin në mëngjes, ndërsa ato për Ukrainën pasdite.
Një ish-diplomat, i informuar për negociatat me Iranin, tha se kur ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, nisi të ofronte lëshime, dy negociatorët amerikanë nuk arritën të kuptonin saktësisht se çfarë po ofrohej në tryezë.
Ata kërkuan këshillën e Rafael Grossit, kreut të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, i cili ndodhej në bisedime si palë neutrale.
Një ish-zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, që kishte punuar më parë për çështjen bërthamore të Iranit, u shpreh i tronditur nga mungesa e përgatitjes.
“Iranianët vijnë me një propozim. Çfarë do të thotë në të vërtetë? Sa i vonon kjo, dy muaj apo dy vjet? Cilat janë alternativat? Të mos kishin këshilltarë teknikë aty ishte thjesht një dështim total profesional”, deklaroi ai.
Në një konferencë për shtyp pas bisedimeve, Kushner argumentoi se iranianët thjesht po përpiqeshin të fitonin kohë.
“Ata thjesht po përpiqeshin të blinin kohë për të ruajtur gjithçka që mundnin dhe për të kaluar mandatin e Presidentit Trump”, deklaroi ai.
Një ish-zyrtar tjetër i Shtëpisë së Bardhë, me të cilin u diskutua për negociatat, ndante kryesisht të njëjtin vlerësim.
“Ishte e njëjta lojë e vjetër. Qëndrimi i Iranit është: Ne marrim një lehtësim të madh nga sanksionet dhe nuk bëjmë asgjë për të çmontuar infrastrukturën tonë bërthamore”, tha ai.
Megjithatë, disa ekspertë që ndoqën nga afër bisedimet mendonin se propozimet e Araghchit ishin bërë me seriozitet. Mes të tjerash, iranianët ofronin të pezullonin plotësisht pasurimin e uraniumit, diçka që nuk e kishin pranuar më parë, si dhe të hollonin uraniumin e pasuruar që ende mbanin.
Në konferencën për shtyp, negociatorët amerikanë bënë gjithashtu disa deklarata që ngritën pikëpyetje.
Witkoff i akuzoi iranianët se po përdornin Reaktorin Kërkimor të Teheranit, një objekt që prodhon izotope për përdorime mjekësore, për të pasuruar dhe grumbulluar në mënyrë të paligjshme uranium. Megjithatë, inspektimet e përsëritura të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) nuk kishin gjetur prova për përdorim ushtarak të objektit.
“Duke dëgjuar ato që thonë Kushner dhe Witkoff, kupton se ata nuk i kuptojnë shumë nga çështjet teknike”, tha Kelsey Davenport, eksperte për mospërhapjen bërthamore në Arms Control Association në Uashington.
Një mik i Kushnerit ishte edhe më i drejtpërdrejtë: “Është një njeri i mrekullueshëm, por është jashtëzakonisht jashtë thellësisë së tij në këtë çështje.”
Ministri i Jashtëm i Omanit, Badr Albusaidi, që kishte pritur negociatat në Gjenevë, u alarmua nga zhvillimet dhe udhëtoi drejt Uashingtonit në përpjekje për të parandaluar një luftë. Pasi nuk arriti të takohej me Trumpin, ai u takua me nënpresidentin J. D. Vance, i cili kundërshtonte konfliktin. Më pas, në një lëvizje të pazakontë për një diplomat karriere, Albusaidi doli në CBS dhe bëri thirrje për durim.
“Marrëveshja e paqes është brenda mundësive tona”, deklaroi ai.
Në Uashington, Kushner dhe Witkoff i thanë Trumpit se iranianët kishin refuzuar të kapitullonin. Disa orë më vonë, SHBA-ja dhe Izraeli nisën një seri sulmesh shkatërruese, ku u vranë Ajatollah Ali Khamenei dhe shumë prej drejtuesve të tjerë të lartë të Iranit.
Ish-zyrtari i Shtëpisë së Bardhë tha se administrata ishte nxituar drejt një konflikti të panevojshëm.
“Nuk i fajësoj për një negociatë të dështuar. Por pse më pas, kaq shpejt, nis një luftë dhe eliminohet e gjithë udhëheqja? Thjesht nuk ishte aq urgjente”, tha ai.
Me luftën tashmë të nisur, Kushner dha një tjetër argument për sulmin ndaj Iranit: “Në thelb, ata mund të kenë qenë, e dini, disa ditë ose javë larg një arme, nëse do të kishin bërë përpjekjet për ta zhvilluar atë.”
Ky pretendim dukej i pabesueshëm. Që prej sulmeve ndaj objekteve bërthamore të Iranit në vitin 2025, IAEA nuk kishte konstatuar asnjë shenjë të rifillimit të një programi për zhvillimin e armëve bërthamore.
Në fakt, duket se Trumpi u shty drejt konfliktit nga Netanyahu, i cili besonte se një fushatë e koordinuar mund të rrëzonte shpejt regjimin iranian. Kur zyrtarët amerikanë të inteligjencës përcaktuan vendndodhjet e drejtuesve të lartë iranianë, Izraeli vendosi të sulmonte. Në atë pikë, sipas Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, Trumpi vendosi se SHBA-ja nuk mund ta shmangte luftën.
“Do të kishte një aksion izraelit. Ne e dinim se kjo do të shkaktonte një sulm ndaj forcave amerikane”, tha Rubio.
Në shtatë muajt që pasuan, administrata Trump është përfshirë në një luftë të kushtueshme, e cila duket se nuk ofron një rrugë të lehtë për t’u përfunduar. SHBA-ja ka bombarduar furnizimet civile me ujë dhe ka goditur aksidentalisht një shkollë për vajza, duke vrarë më shumë se 100 fëmijë. Gjithashtu, ka shpenzuar një pjesë të konsiderueshme të rezervave të raketave të avancuara, duke dobësuar aftësinë për të frenuar kundërshtarë si Kina dhe Rusia.
Ndërsa regjimi radikal iranian është zëvendësuar nga një regjim edhe më i ashpër, administrata amerikane duket se ka humbur në praktikë kontrollin mbi ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët ujore më të rëndësishme në botë.
Për çdo të dërguar tjetër presidencial, rezultati i negociatave me Iranin do të ishte një katastrofë. Për Kushnerin, megjithatë, kjo nuk ishte as çështja më e rëndësishme në portofolin e tij. Ndërsa negocionte me Iranin, ai po menaxhonte gjithashtu miliarda dollarë investime që qeveri të tjera të rajonit kishin bërë në fondin e tij privat të investimeve.
Gjatë gjithë epokës Trump, Kushneri e ka ndërtuar karrierën e tij duke ndërthurur biznesin me politikën.
Ai argumenton se përvoja si biznesmen e ndihmon në përpjekjet e tij diplomatike, pasi i jep mundësinë të gjejë zgjidhje krijuese për probleme që zakonisht trajtohen nga burokratë pa imagjinatë.
Por, ndërsa ka udhëtuar nëpër botë për Trumpin, ai është përfshirë gjithnjë e më shumë në çështjet tregtare të vendeve ku punon. Ai përfaqëson një lloj të ri figure të Uashingtonit, për të cilën detyra publike shërben si një mjet për të krijuar pasuri të jashtëzakonshme. Gjatë dy viteve të fundit, një sërë personash të lidhur me Shtëpinë e Bardhë—përfshirë djemtë e Witkoff-it, këshilltarin për kriptomonedhat David Sacks dhe anëtarë të tjerë të familjes Trump—kanë përdorur pozicionet e tyre zyrtare për të siguruar miliarda dollarë për veten e tyre. “I njoh të gjithë këta njerëz”, më tha një ish-zyrtar amerikan që ka shërbyer në Lindjen e Mesme. “Ata hyjnë në këto takime dhe bëjnë biznes paralelisht me diplomacinë e tyre. ‘Mirë, mjaft me armëpushimin. Ne kemi këtë hotel që duam të ndërtojmë.’ Ky është lloji i politikës së jashtme që ka Amerika tani.”
Kur Kushner u largua nga Uashingtoni pas mandatit të parë të Trumpit, ai ishte i rraskapitur nga katër vite konflikti të brendshëm dhe i turpëruar nga kaosi i trazirave të 6 janarit. Një mik i tij më tha: “Jared dhe Ivanka morën një vendim të qëllimshëm për t’u tërhequr nga perceptimi si përfaqësues të Trumpit.” Kushnerët u zhvendosën në Indian Creek, në Florida, ku blenë një rezidencë prej njëzet e katër milionë dollarësh në një ishull priva, një enklavë e njohur si “bunkeri i miliarderëve”. Kushner nisi fondin e tij të investimeve private dhe përdori lidhjet e tij për të krijuar një portofol fitimprurës investimesh. “Dëshira ime në këtë fazë të jetës sime është të përqendrohem te firma ime”, tha ai në vitin 2024.
Megjithatë, pasi Trump u rikthye në detyrë, ai i kërkoi dhëndrit të tij të kthehej. Kushner kundërshtoi, duke bërë shaka në një moment: “Ka mundësi që kur të kthehem në shtëpi, gruaja ime të ketë ndërruar bravat.” Por Trump këmbënguli dhe Kushner përfundimisht pranoi.
Mandati i dytë i Trumpit është karakterizuar nga një tkurrje radikale e rolit të Amerikës në botë duke reduktuar angazhimet jashtë vendit, duke fyer aleatët më të vjetër të vendit dhe duke dobësuar në mënyrë drastike trupin diplomatik. Në vend të ambasadorëve me përvojë, Kushner dhe Witkoff dërgohen në zona të trazuara, ku rrallë qëndrojnë më shumë se një ose dy net.
Dy burrat sjellin stile shumë të ndryshme në tryezën e negociatave. Witkoff, i cili bëri një pasuri duke blerë prona në vështirësi financiare në Nju Jork, duke eksploruar ndonjëherë lagje të këqija gjatë natës me një makinë të vjetër e të rrënuar njihet si një negociator që përfshihet drejtpërdrejt në proces, më pak i interesuar për detajet e një propozimi sesa për personin që ka përballë. “Ai është fjalë për fjalë një pronar i lagjeve të varfra nga Bronx-i”, më tha një i njohur i tij prej shumë vitesh. “Ai ka këtë kombinim të këndshëm të zgjuarsisë së rrugës dhe sharmit, një lloj ngrohtësie mesdhetare.”
Kushneri, në të kundërt, është i saktë, i distancuar, pa emocione. Edhe zëri i tij i hollë dhe i prerë mund të tingëllojë i ftohtë dhe i largët. Një ish-zyrtar i lartë amerikan, i cili ka punuar me të për çështjet e Lindjes së Mesme, më tha se Kushneri ndonjëherë dukej në siklet në botën arabe, ku shumë liderë të lartë janë shprehës dhe fizikisht të afërt. “Jaredi nuk është i ngrohtë dhe përkëdhelës në këtë mënyrë, dhe sigurisht që arabëve u pëlqen pak nga kjo”, tha ish-zyrtari. “Ai nuk erdhi për t’u shoqëruar. Ai erdhi për të përfunduar punët.”
Witkoff më tha së fundmi se ai dhe Kushneri kanë një lloj rivaliteti vëllazëror, por produktiv. “Ne të dy duam të arrijmë në vijën e finishit dhe t’i sjellim Presidentit rezultate pozitive në shtëpi”, tha ai. “Jemi pak të fiksuar. Fitimi ka rëndësi.” Lidhjet familjare të Kushnerit me Trumpin e bëjnë atë më pak të rrezikuar se zyrtarët e tjerë për të humbur vendin e punës. Ato gjithashtu e lidhin atë me një shef që është i paparashikueshëm dhe shpesh në mënyrë tronditëse i painformuar.
Në fund të vitit të kaluar, Kushnerit iu kërkua të ndihmonte në bisedimet e ngecura për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Që kur Trumpi u rikthye në detyrë, politika e tij ndaj konfliktit kishte ndryshuar në mënyrë të pashpjegueshme. “Çdo ditë ishte një slitë emocionale”, më tha një ish-zyrtar amerikan në rajon. “A do të zgjohet Presidenti sot duke postuar për marrëveshje të mëdha me rusët dhe për sa afër është me Putinin? Apo do të jetë dita kur ai zgjohet dhe respekton Zelenskyn?”
Witkoff më tha se atij dhe Kushnerit nuk u pengon të përballen me rrethana të tensionuara dhe të pasigurta. “Jaredi dhe unë të dy e dimë atë që nuk dimë”, tha ai. “Ne jemi në rregull me faktin që nuk dimë diçka dhe më pas bëhemi kureshtarë dhe informohemi për çështjen.” Kur të dy nisën punën për Ukrainën, ata kishin shumë pak njohuri për luftën, më tha një ish-zyrtar i lartë i politikës së jashtme të Trumpit. Të dy besonin se Vladimir Putin ishte “një djalë i mirë” dhe se “ushtria ruse është e pathyeshme”, tha ish-zyrtari, duke shtuar: “Ata mendojnë se kjo është një marrëveshje imobiliare. Duket se nuk e kuptojnë se kjo është një luftë.”
Pas takimit me delegatët e të dyja palëve në jug të Floridës, Kushneri dhe Witkoff dolën me një plan paqeje që do t’i kërkonte Ukrainës të pranonte pothuajse të gjitha kërkesat e Rusisë: t’i dorëzonte territore, të premtonte se nuk do të anëtarësohej kurrë në NATO dhe të zvogëlonte në mënyrë drastike ushtrinë e saj. Karoline Leavitt, sekretarja e shtypit e Trumpit, e përshëndeti propozimin si “një plan të mirë për Rusinë dhe Ukrainën”. Por, kur plani u bë publik, ai u rrëzua nën një valë zemërimi. Madje edhe Rubio, sipas raportimeve, e përqeshi atë duke e quajtur “listën e dëshirave të Rusisë”.
Disa vëzhgues dyshojnë se Rusia u ka ofruar në mënyrë efektive amerikanëve marrëveshje biznesi në këmbim të një marrëveshjeje paqeje në favor të saj. “Ky është mendimi i përgjithshëm”, më tha ish-zyrtari amerikan në rajon. Një raport i klasifikuar, i hartuar nga një agjenci evropiane e inteligjencës, thotë se Trumpi dhe njerëzit rreth tij kanë diskutuar disa kontrata të mundshme në Rusi. Raporti nuk ka datë, por zyrtari evropian që ma dha tha se detajet u diskutuan për herë të parë diku pas ftesës që Trumpi i bëri Putinit për të shkuar në Anchorage, në gusht të vitit 2025. Dy herë gjatë atij viti, Kirill Dmitriev, kreu i fondit sovran të pasurisë së Rusisë, u lejua të hynte në SHBA, ku foli për mundësi investimi. “Privatizimi i politikës së jashtme amerikane ka avancuar mjaft”, tha zyrtari që ma dha raportin. (Një zëdhënës i Kushnerit mohoi se zyrtarët amerikanë do të përfitonin nga marrëveshjet që po diskutohen.)
Dokumenti rendit dhjetë sipërmarrje të mundshme, të cilat, sipas tij, duket se “janë hartuar fillimisht nga elitat politike dhe të biznesit të Kremlinit”. Ato përfshijnë rihapjen e gazsjellësit Nord Stream 2 nën kontrollin amerikan, rifillimin e operacioneve të ExxonMobil në Sakhalin dhe shpimet për naftë në Detin e Okhotskut. Sipas raportit, është diskutuar edhe zhbllokimi i aseteve ruse që mbahen nën sanksione amerikane. Dokumenti përmend persona që mund të marrin pjesë, përfshirë Trumpin, Witkoff-in dhe Kushnerin. Ai përmend gjithashtu Richard Grenell, ish-emisarin presidencial, dhe Gentry Beach, një mik i Donald Trump Jr., i cili ka siguruar kontrata të favorshme në vende me të cilat administrata po negocion. (Grenell mohoi çdo shkelje.) “Marrëveshjet do të zbatoheshin në momentin që Trumpi të arrinte një marrëveshje paqeje”, më tha zyrtari evropian.
Që kur Kushneri u përfshi në negociatat për Ukrainën, ai ka shfaqur një fleksibilitet të pazakontë. Prania e tij në negociata “ndryshoi dinamikën”, më tha një zyrtar që mori pjesë në bisedime. “Ai u tha të gjithëve: ‘Dua të dëgjoj se ku po shkon kjo. Dua ta kuptoj.’” Zyrtari shtoi: “Ndoshta kjo është pikërisht mënyra se si ai është efektiv në rolin e tij në biznes.”
Megjithatë, mendjehapja mund të jetë e vështirë të dallohet nga naiviteti. Këtë muaj, Kushneri dhe Witkoff vizituan Rusinë dhe Ukrainën, me shpresën për të rifilluar bisedimet e bllokuara. Në Moskë, ata e përshëndetën Putinin si një mik të vjetër dhe lejuan që mikpritësit e tyre t’i transportonin me një limuzinë ruse, në vend të një automjeti të Ambasadës së SHBA-së një rrezik sigurie që pak prej paraardhësve të tyre do ta kishin lejuar. Në Kiev, Kushneri foli për luftën me një gjuhë të rregullt dhe tërësisht transaksionale, duke pranuar shumë pak nga gjakderdhja dhe shkatërrimi që ka shkaktuar pushtimi i Putinit. “Në botën e biznesit, ju mendoni për gjërat në kontekstin ‘fitojnë të dyja palët’”, tha ai. Ai dhe Witkoff përfytyruan një “paketë paqeje”, përmes së cilës Rusia dhe Ukraina mund të “përqendrohen në realizimin e potencialit të tyre të madh dhe të gjejnë mënyra për të përfituar nga njëra-tjetra”. Disa orë pas largimit të tyre nga Kievi, Putini rifilloi bombardimet.
Në vitin 2024, Kushneri mbajti një fjalim në Harvard dhe bëri vlerësime jashtëzakonisht kritike për disa arritje të rëndësishme diplomatike të administratave të mëparshme. Marrëveshja e Barack Obamës për kufizimin e programit bërthamor të Iranit ishte “një nga marrëveshjet më budallaqe” të të gjitha kohërave. Marrëveshjet e Oslos, të cilat në vitin 1993 përcaktuan një proces për krijimin e një shteti palestinez, ishin “një dështim total”. Ai ishte më bujar në vlerësimin e punës së tij: “Unë mendoj se bilanci im i suksesit në Lindjen e Mesme është i pakrahasueshëm gjatë shumë viteve të fundit.” Vetëbesimi i Kushnerit irritonte diplomatët veteranë. “Ai ka një vetëbesim të jashtëzakonshëm dhe është mjaft arrogant”, më tha një ish-zyrtar amerikan që kishte punuar me të.
Ndjenja e veçantisë së Kushnerit nisi që herët. Ai u rrit në Livingston, një qytet i pasur në veri të Nju Xhersit, në një familje hebreje të rrymës Modern Orthodox; babai i tij, Charles, kishte krijuar një pasuri në biznesin e ndërtimit të banesave. Edhe pse Charles dhuronte shuma të mëdha për bamirësi lokale, ai e kishte të vështirë të hiqte qafe dyshimet mbi karakterin e tij. “Kushneri kishte një reputacion shumë të keq në komunitetin hebre, si një njeri i poshtër Kushnerët njiheshin për lakminë dhe etjen e tyre për fitim”, më tha një i njohur i familjes. Jared ndoqi shkollën Frisch, një shkollë ditore hebreje në Paramus, ku ishte një nxënës mesatar. “Ai është një parodi e dikujt të cilit i është dhënë gjithçka”, tha i njohuri i familjes.
Pavarësisht rezultateve të dobëta akademike, Kushneri u pranua në Harvard, pasi babai i tij premtoi të dhuronte 2.5 milionë dollarë me donacionet që do të nisnin sapo djali i tij të fillonte mësimet. Gjatë kohës në universitet, Jared nisi të investonte në ndërtesa apartamentesh, shumë prej tyre në Somerville, në një distancë të shkurtër në këmbë nga kampusi. “Vëreja çdo detaj të çdo ndërtese ku hyja”, shkroi ai në kujtimet e tij. “U diplomova në Harvard me nderime, ndërsa fitoja miliona dollarë nga investimet e mia në pasuri të paluajtshme.”
Ndërsa Kushneri po hidhte hapat e parë në biznes, babai i tij ishte nën hetim penal. Chris Christie, në atë kohë prokuror federal i SHBA-së për distriktin e Nju Xhersit, dyshonte se Charles kishte fshehur kontribute të mëdha politike duke i regjistruar ato në emër të anëtarëve të familjes. Prokurorët i treguan motrës së tij, Esther, dokumente për donacione të bëra në emrin e saj dhe ajo shprehu tronditje. I tërbuar, Charles punësoi një prostitutë për ta joshur bashkëshortin e Estherit në një motel për të kryer marrëdhënie seksuale dhe organizoi që takimi të filmohej. Më pas, ai bëri që videoja t’i dërgohej një feste fejese që Esther po organizonte për djalin e saj. Prokurorët në zyrën e Christie-t e akuzuan Charlesin për evazion fiskal, manipulim të dëshmitarit dhe mashtrim përmes komunikimeve elektronike; ai u deklarua fajtor dhe u dënua me dy vite në një institucion me siguri minimale në Alabama.
Kushneri, në atë kohë student i drejtësisë dhe biznesit në Universitetin e Nju Jorkut, mori drejtimin e kompanisë familjare të pasurive të paluajtshme. Në vitin 2007, në moshën njëzet e pesë vjeç, ai takoi Ivanka Trumpin gjatë një dreke për krijimin e kontakteve profesionale dhe dy vite më vonë u martuan. Një mik e përshkroi atë si një bashkëshort të përkushtuar: “Mendoj se u martua me të nga dashuria e vërtetë është një marrëdhënie e vërtetë.” Të tjerë vunë re një afërsi të natyrshme mes dy familjeve. “Bashkimi historik i Shtëpisë së Kushnerit dhe Shtëpisë së Trumpit nuk ishte aspak i pamundur është një martesë mbretërore”, tha i njohuri i familjes. “Të dyja janë familje të pushtetit dhe të fuqisë që sjellin paratë.”
Ndërsa Trumpi nisi karrierën e tij politike, Kushneri pa një mundësi për t’u hakmarrë për babanë e tij. Në vitin 2016, pasi Trumpi u bë kandidati i pritshëm i Partisë Republikane për President, Trumpi zgjodhi Christie-n për të drejtuar ekipin e tranzicionit. Atë maj, dy burrat po rrinin bashkë kur Kushneri hyri pa paralajmërim dhe i kërkoi vjehrrit të tij ta mbante Christie-n jashtë ekipit. Kushneri tha: “Ai është njeri i keq nuk është i besueshëm”, kujtoi Christie së fundmi. Trumpi hezitoi për një periudhë, por pas zgjedhjeve e largoi Christie-n. Në atë kohë, Christie më tha: “Jaredi po përdorte një sëpatë për të më goditur në kokë te Trumpi prej javësh.” (Kushneri ka thënë se Trumpi e shkarkoi Christie-n për arsye të tjera. Charles është tani ambasadori i Trumpit në Francë.)
Kushneri ishte fillestar në politikë; ai kishte drejtuar me kënaqësi kompaninë “Kushner Companies” dhe Observer, një gazetë javore në vështirësi që i jepte një lloj prestigji mes elitave të Nju Jorkut. Ai nuk ishte madje as në të njëjtën parti politike me Trumpin. “Kisha vetëm një mik që ishte republikan”, tha ai në fjalimin e tij në Harvard. “Isha thjesht brenda një dhome të madhe jehone.”
Por Trumpi i besonte. “Jaredi është familje, është i zgjuar dhe mund të japë këshilla të mira për disa çështje”, më tha një ish-zyrtar i lartë gjatë mandatit të parë të Trumpit. “Dua të them, nuk është si Donnie Jr., apo Ericu, apo Ivanka. Mendoj se ka një ndryshim.” Me sa duket, Trumpi vlerësonte besnikërinë e Kushnerit, si edhe gatishmërinë e tij për të pranuar një shaka me veten në qendër. Një herë, gjatë një takimi në Zyrën Ovale, Trumpi shkaktoi të qeshura duke menduar me zë të lartë se mund të kishte një dhëndër tjetër të pasur. “Ivanka mund të ishte martuar me Tom Brady-n!” tha ai. “Por në vend të tij, ajo u martua me Jaredin.”
Kur Trumpi mori detyrën, Kushneri u bë një lloj ministri pa portofol, duke punuar për çështje nga më të ndryshmet, si reforma e ligjeve për dënimet penale dhe rinegocimi i marrëveshjeve tregtare. Ashtu si vjehrri i tij, ai kishte prirjen të mbështetej më pak te punonjësit e qeverisë dhe më shumë te miqtë e pasur.
Një ish-zyrtar i lartë republikan ofroi të gjente staf me përvojë në çështjet fiskale dhe politikën monetare. Kushner e refuzoi, duke thënë: “Ju nuk e kuptoni. Ne po sjellim miliarderë miliarderë.”
Së shpejti Kushner filloi të përqendrohej në Lindjen e Mesme, ku ndihmoi në administrimin e një politike mbështetjeje të pakufizuar për Izraelin. Ai ishte rritur i zhytur në pikëpamje të ashpra për rajonin. Babai i tij shpesh kishte kontribuar për kauza izraelite, përfshirë disa, si “American Friends of Bet el Yeshiva”, që mbështesnin vendbanimet në Bregun Perëndimor. Netanyahu ishte një mik i vjetër i familjes, i cili dikur kishte kaluar natën në dhomën e Jared-it.
Trump dhe këshilltarët e tij mendonin se Irani, armiku kryesor i Amerikës në Lindjen e Mesme, ishte lejuar të vepronte pa kundërshtim. Për ta frenuar, ata donin të forconin Arabinë Saudite, të cilën administrata Obama e kishte mbajtur në distancë për shkak të historikut të saj të dobët në të drejtat e njeriut. Trump ngarkoi Kushner-in me rindërtimin e marrëdhënies. Agjencitë amerikane të inteligjencës i kishin kufizuar qasjen e Kushner-it në materialet tepër sekrete, nga frika se interesat e tij biznesore e bënin të cenueshëm ndaj shfrytëzimit nga kundërshtarët e huaj. Por disa diplomatë mendonin se sfondi i tij e bënte një përshtatje natyrale për Lindjen e Mesme; ashtu si monarkitë e Gjirit, klanet Trump dhe Kushner funksiononin në thelb si biznese familjare dinastike.
Kushner shpejt identifikoi një fokus për përpjekjet e Amerikës: Mohammed bin Salman, i shtati djalë i mbretit saudit. Në atë kohë, Salman i njohur me inicialet e tij, M.B.S. po paraqitej në Gjirin Persik si një lider i ardhshëm dinamik. Por ai ishte vetëm i dyti në radhë për t’u bërë mbret; i pari ishte kushëriri i tij Mohammed bin Nayef, një aleat i hershëm i C.I.A.-s në luftën kundër terrorizmit. Trump ushqente armiqësi të thellë ndaj C.I.A.-s, e cila kishte dyshuar se fushata e tij kishte pranuar ndihmë nga Rusia në vitin 2016. “Motivi kryesor që Trump kishte për t’u anuar nga M.B.S. ishte t’i hakmerrej agjencisë,” më tha një ish-zyrtar i C.I.A.-s në Lindjen e Mesme. “Për më tepër, bin Nayef ishte krejtësisht i ndershëm.”
Kushner organizoi që M.B.S. të kishte një drekë me Trump në Shtëpinë e Bardhë dhe ndihmoi për ta bindur Presidentin të udhëtonte në Arabinë Saudite për vizitën e tij të parë jashtë vendit. Në Riad, Trump u trajtua si një sundimtar, u prit me fanfara trombesh dhe u përshëndet me shpata të arta. Gjatë vizitës, ai miratoi një marrëveshje për t’u shitur sauditëve armë me vlerë njëqind e dhjetë miliardë dollarë, përfshirë raketa me drejtim të saktë, transferimi i të cilave ishte bllokuar nga administrata Obama. Kushner ndihmoi në sigurimin e marrëveshjes me një telefonatë drejtuar CEO-së së Lockheed Martin.
Kushner dhe M.B.S. shpejt u bënë miq. Të dy ishin në të tridhjetat dhe e shihnin veten si liderë inovativë që po çanin përmes burokracive të ngurta. Ata flisnin shpesh në telefon, dhe Kushner u ftua të lundronte në Detin e Kuq me M.B.S. në jahtin e tij gjysmë miliardë dollarësh, Serene. Një ish-zyrtar amerikan që i njihte të dy u habit nga kontrasti që paraqisnin teksa argëtoheshin në diell: “Sauditët janë krejtësisht të pavetëdijshëm për sa të mëdhenj janë heqin këmishët, hyjnë në ujë dhe janë aq të mëdhenj sa derdhen gjithandej,” tha ai. “Pastaj është Jared, ky djalë i bardhë i brishtë.”
Sipas zyrtarëve amerikanë, mbështetja e administratës Trump e inkurajoi M.B.S.-në të ndërmerrte një sërë nismash të pamatura. Dy javë pas samitit të Riadit, ai dhe Emiratet e Bashkuara Arabe nisën një bllokadë ndaj Katarit. Zyrtarët sauditë kishin një listë të gjatë ankesash ndaj Katarit, përfshirë mbështetjen e tij për Vëllazërinë Myslimane, një lëvizje islamiste globale. Por shumë vëzhgues kishin frikë se synimi i vërtetë i M.B.S.-së ishte të rrëzonte monarkinë e Katarit dhe të merrte depozitat e tij të mëdha të gazit natyror. Sipas ish-zyrtarit amerikan, Kushner nuk ndërhyri për ta ndalur bllokadën, e cila e çoi rajonin në prag të konfliktit të armatosur. “Jared e dinte për këtë, dhe pranoi,” tha ai. (Zëdhënësi i Kushner-it e mohoi këtë.)
Familja e Kushner-it kishte një histori me udhëheqjen e Katarit. Në prill 2017, disa muaj para se të fillonte bllokada, zyrtarë nga fondi sovran i Katarit u mblodhën në hotelin St. Regis, në Nju Jork, për të shqyrtuar investime të mundshme. Charles Kushner i vizitoi dhe bëri një prezantim. Gati një dekadë më parë, familja e tij kishte blerë një ndërtesë zyrash, ne “666 Fifth Avenue”, për më shumë se një miliard dollarë.
Që atëherë, ajo kishte humbur shumë nga vlera e saj dhe hipoteka ishte në rrezik të mospagimit—por, argumentoi Charles, katariotët mund të përfitonin duke investuar në pronë. Një analist financiar pranë fondit më tha se katariotët e hodhën poshtë propozimin. “Thjesht nuk mendonin se do të sillte ndonjë fitim,” tha ai. Ai sugjeroi se ata kishin humbur një mundësi për të ndërtuar vullnet të mirë: “Po të kishin dhënë paratë për Kushner-in, a do të kishte pasur bllokadë? Nuk mendoj.”
Sekretari i Shtetit Rex Tillerson dhe Sekretari i Mbrojtjes Jim Mattis punuan me Kushner-in për të zbutur bllokadën. Por, disa muaj më vonë, M.B.S. nisi një tjetër lëvizje spektakolare, duke ndaluar qindra princa sauditë dhe figura të tjera të shquara në Ritz-Carlton të Riadit dhe duke kërkuar tributa financiare dhe betime besnikërie. M.B.S. gjithashtu thirri Kryeministrin e Libanit, Saad Hariri, në Riad, ku ai u godit disa herë dhe u detyrua të lexonte një letër dorëheqjeje në televizionin live. (Të dyja palët e kanë mohuar këtë.)
Kriza arriti kulmin në fund të vitit 2018, kur Jamal Khashoggi, një kolumnist saudo-amerikan për Washington Post, u vra dhe u copëtua nga një skuadër brenda konsullatës saudite në Stamboll. Zyrtarët e inteligjencës amerikane përfunduan se atentati ishte pothuajse me siguri i urdhëruar nga M.B.S., dhe shpërtheu një zemërim ndërkombëtar. “Ishte një nga kërcënimet më serioze për marrëdhënien amerikano-saudite,” tha ish-zyrtari i C.I.A.-s. Por Kushner e mbrojti M.B.S.-në brenda Shtëpisë së Bardhë, sipas ish-zyrtarëve. Trump shpalli publikisht se ishte i kënaqur që M.B.S. “nuk dinte asgjë” për incidentin, duke shtuar: “Gjërat ndodhin.”
Për Kushner-in, e vetmja gjë që kishte rëndësi ishin objektivat e Amerikës në rajon. “Arabia Saudite ka qenë, mendoj, një aleat shumë i fortë për të shtyrë mbrapsht agresionin e Iranit,” tha ai në atë kohë. Në çdo rast, një prirje drejt prishjes së rendit shihej si një tipar i vlefshëm tek një aleat. “Njerëz si Jared ishin të bindur se të gjithë ata që e kishin paraprirë kishin dështuar, dhe gjëja e fundit që i duhej ishte ekspertiza,” më tha një zyrtar amerikan që shërbente në rajon. “Është e vështirë të theksohet sa pak e kuptonte Shtëpia e Bardhë mënyrën se si funksiononte Lindja e Mesme.”
Pas vrasjes, administrata u detyrua të distancohej nga M.B.S., por ruajti komunikimet. Në fillim të vitit 2017, M.B.S. po përgatitej të rrëzonte rivalin e tij Mohammed bin Nayef.
Të dy burrat kishin besnikë të armatosur, dhe zyrtarët e inteligjencës amerikane kishin frikë nga shpërthimi i dhunës. M.B.S. i telefonoi Kushner-it për të diskutuar planet e tij, në një bisedë që u regjistrua fshehurazi. “Kushner i tha M.B.S.-së se të gjithë në qeverinë amerikane, përveç agjencive të inteligjencës, ishin pas tij,” më tha një ish-zyrtar rajonal i inteligjencës, duke shpjeguar se kishte parë një transkript të telefonatës. “Ishte drita jeshile.” (Zëdhënësi i Kushner-it e mohoi këtë.) Disa muaj më vonë, M.B.S. e ndaloi bin Nayef-in, pastaj e detyroi të nënshkruante një deklaratë ku pranonte të hiqte dorë nga pushteti. Bin Nayef ka qenë në paraburgim ose nën arrest shtëpiak që nga viti 2020.
M.B.S. së shpejti nisi një projekt reformash ambicioz, të cilin Kushner e kishte mbështetur. Ai hoqi ndalimin për gratë që të ngisnin makina, neutralizoi policinë fetare dhe privatizoi pjesërisht kompaninë shtetërore të naftës. Në të njëjtën kohë, ai veproi për të shtypur çdo kundërshtim të brendshëm, duke mbytur edhe më tej median e vendit. Në vitin 2023, pasi një mësues i dalë në pension, Mohammed al-Ghamdi, shprehu simpati për të burgosurit politikë në burgjet saudite, ai u dënua me vdekje për “mbështetje të ideologjisë terroriste.”
Marrëdhëniet e ngrohta të Kushner-it në Gjirin Persik ndihmuan gjithashtu në arritjen e suksesit më të madh diplomatik të tij: Marrëveshjet e Abrahamit, të cilat normalizuan marrëdhëniet mes Izraelit dhe disa vendeve myslimane në Lindjen e Mesme. Marrëveshja filloi me një krizë. Në vitin 2020, Netanyahu, i inkurajuar nga mbështetja e administratës Trump, tregoi se synonte të aneksonte vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor të pushtuar një lëvizje që me siguri do të shkaktonte shpërthim në botën arabe. Yousef Al Otaiba, ambasadori i Emirateve në SHBA, botoi një artikull në një gazetë izraelite pak më vonë, duke thënë se, nëse Netanyahu hiqte dorë nga aneksimi, EBA do të punonte për normalizimin e marrëdhënieve me Izraelin.
Kushner ishte në pozicion të mirë për të siguruar marrëveshjen: ai ishte një i besuar i Otaiba-s, dhe Netanyahu ishte mik i familjes. Ndoshta më e rëndësishmja, “ai kishte mbështetjen e vjehrrit të tij, dhe të gjithë ata me të cilët merrej e dinin këtë,” më tha një zyrtar i lartë i administratës së parë të Trump-it. Izraeli, Emiratet dhe Bahreini nënshkruan marrëveshjen, të ndjekur nga Sudani dhe Maroku. Por marrëveshja e Kushner-it injoroi një shqetësim qendror: nuk kishte asnjë dispozitë për popullsinë palestineze të Izraelit. Arabia Saudite, një avokate e hershme e shtetësisë palestineze, refuzoi të bashkohej. Megjithatë, Kushner doli nga kjo me marrëdhënien e tij me M.B.S.-në të paprekur dhe me lidhje të reja me monarkitë e Gjirit kontakte që do të provonin të ishin jashtëzakonisht fitimprurëse në vitet që pasuan.
Në qershor 2021, gjashtë muaj pas përfundimit të mandatit të parë të Trump-it, një grup menaxherësh investimesh që mbikëqyrnin fondin sovran të Arabisë Saudite u mblodhën në Kullen e Fondit të Investimeve Publike, një rrokaqiell me tetëdhjetë kate në Riad. Tema e takimit ishte kërkesa e Kushner-it për një investim prej dy miliardë dollarësh në “Affinity Partners”, një fond kapitali privat që ai po themelonte.
Sipas procesverbalit të takimit, përfaqësuesit e Kushner-it po kërkonin ekskluzivisht klientë të huaj, sepse “do të donin të shmangnin vëmendjen e medias.” Tre vendet që Kushner po vizitonte, Arabia Saudite, Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, kishin fonde publike investimi gjigante. Ato ishin gjithashtu autokraci, me pak llogaridhënie për vendimet e udhëheqësve.
Kushner nuk kishte përvojë në drejtimin e një fondi investimesh. Por ai kishte marrëdhënie të mira me potentatët e Gjirit, dhe ekipi i tij përfshinte të paktën dy zyrtarë që kishin punuar me të gjatë mandatit të parë të Trump-it: Miguel Correa, një ish-atashé ushtarak në Ambasadën e SHBA-së në Emiratet, dhe Avi Berkowitz, një këshilltar i Shtëpisë së Bardhë për marrëdhëniet ndërkombëtare.
Sauditët nuk kishin shumë skrupuj për të investuar me ish-zyrtarë; ata i dhanë një miliard dollarë një fondi të drejtuar nga Steven Mnuchin pas kohës së tij si Sekretar i Thesarit në administratën Trump. Por komiteti kundërshtoi kërkesën e Kushner-it. Procesverbali listonte shumë kundërshtime: firma kishte dështuar “të ofronte ndonjë historik të matshëm investimesh,” Arabia Saudite do të merrte “pjesën më të madhe të investimit dhe rrezikut,” dhe tarifat e propozuara të menaxhimit dukeshin “të tepruara.” Një hetim i kujdesit të duhur gjeti se operacionet e firmës ishin “të pakënaqshme në të gjitha aspektet.” Siç e shprehu një mik i Kushner-it: “Jared nuk kishte investuar kurrë në më shumë se një 401(k).”
Por M.B.S. ishte kryetar i Fondit të Investimeve Publike; komiteti u anashkalua, dhe marrëveshja u finalizua. Kontributet saudite premtuan të ardhura të mëdha për Kushner-in dhe ekipin e tij, pavarësisht se sa mirë do të performonte fondi. Me një tarifë menaxhimi prej 1.25 për qind, fondi do të merrte më shumë se njëzet e pesë milionë dollarë në vit, plus njëzet për qind të çdo fitimi. Emiratet investuan edhe dyqind milionë dollarë. Qeveria e Katarit, ndoshta e ndëshkuar nga bllokada, dha edhe dyqind milionë të tjera.
Investimet nxitën zemërim në Shtetet e Bashkuara. “Pse Jared Kushner mori dy miliardë dollarë, me ‘B,’ nga qeveria saudite vetëm dy muaj pas largimit nga Shtëpia e Bardhë?” pyeti përfaqësuesi Robert Garcia në sallën e Kongresit. Kushner nuk e dha kurrë përgjigjen, por, në vitin 2024, ai mbrojti punën e tij në administratën Trump në një konferencë investimesh në Miami. “Për kritikët e mi, ajo që them është: Tregoni një vendim të vetëm që morëm dhe që nuk ishte në interesin e Amerikës,” u tha ai të pranishmëve. Kur u pyet për rolin e M.B.S.-së në vrasjen e Khashoggit, ai u bë i paduruar: “A jemi vërtet ende duke e bërë këtë?”
Nuk ka prova të drejtpërdrejta që sauditët kishin ndërmend të shpërblenin Kushner-in ose Trump-in për veprimet e tyre në detyrë. Por një ish-zyrtar amerikan i inteligjencës që kishte punuar në Lindjen e Mesme më tha se ndihma e Kushner-it për të shpëtuar marrëdhëniet SHBA–Arabia Saudite pas vrasjes së Khashoggit do të kishte krijuar një borxh për M.B.S. Pikërisht se si ky borxh do të shlyhej mund të ishte përcaktuar pas mandatit të Trump-it. “Detajet e mënyrës se si u organizua dhe kush do të merrte çfarë kush do të jepte paratë dhe gjithë kjo sigurisht nuk do të bëheshin nga Donald Trump,” tha zyrtari. “Është lloj gjëje që do ta bënte Jared. Sfondi i tij familjar e bënte ekspert.”
Trump përfitoi gjithashtu nga marrëdhënia. Pas largimit nga detyra, në vitin 2021, klubet e tij të golfit u emëruan si vende kryesore për turneun “LIV Golf”, i mbështetur nga Fondi i Investimeve Publike i Arabisë Saudite. Bizneset e tij gjithashtu nënshkruan marrëveshje licencimi për një seri pronash të reja në rajon, përfshirë një “Trump Tower” në Xhedah.
Në vitin 2024, shefi ligjor i Affinity, Chad Mizelle, u thirr për të folur me hetuesit e Komitetit të Financave të Senatit. Mizelle u tha atyre se Affinity financohej tërësisht nga disa klientë të huaj; përveç tre shteteve të Gjirit, investitorët e tjerë ishin Terry Gou, një miliarder tajvanez që punëson rreth një milion njerëz në Kinë, dhe një palë e pestë, të cilën Mizelle refuzoi ta emërtonte.
Hetuesit pyetën se çfarë kthimesh kishte sjellë Affinity për investitorët e saj, dhe përgjigjja e Mizelle i befasoi: nuk kishte pasur ende. Fondet e kapitalit privat shpesh u thonë investitorëve të mos presin rezultate të menjëhershme, por hetuesit vunë re shqetësime të tjera.
Gati tre vjet në një periudhë investimi pesëvjeçare, Affinity po menaxhonte tre miliardë dollarë kapital të klientëve të saj, por kishte investuar vetëm një të tretën e tij. Në të njëjtën periudhë, Komiteti i Financave vlerësoi, ai kishte mbledhur njëqind e pesëdhjetë e shtatë milionë dollarë në tarifa.
Senatori Ron Wyden, ndër të tjerë, dyshonte se Affinity ishte thjesht një mjet për udhëheqësit e Gjirit për të pasuruar Kushner-in. (Zëdhënësi i Kushner-it e mohoi këtë.)
Wyden vuri në dukje në një letër drejtuar Mizelle se, nëse Trump do të zgjidhej për një mandat të dytë, investimet do t’u jepnin shteteve të Gjirit një ndikim të jashtëzakonshëm. Administrata “do të ketë motive financiare për të marrë vendime të politikës së jashtme që mund të jenë kundër interesit kombëtar, në mënyrë që të sigurojë që Kushner dhe Ivanka Trump të vazhdojnë të mbledhin miliona dollarë në tarifa,” shkroi ai.
Kushner këmbënguli se nuk kishte ndërmend të rikthehej në qeveri, por investitorët e tij besonin se ai do të mbetej me ndikim. “Emiratasit e shihnin Jared-in si një figurë të përhershme, dikë që do të ishte aty për një kohë të gjatë,” më tha një ish-zyrtar i lartë amerikan. “Ata po investonin në marrëdhënie.”
Ndërsa dukej gjithnjë e më e mundshme që Trump të fitonte një mandat tjetër, Katari dhe Emiratet bënë kontribute të reja me vlerë gjithsej 1.5 miliardë dollarë në fondin e Kushner-it. Këto kontribute u bënë pak para zgjedhjeve të nëntorit 2024, por Kushner priti deri pas tyre për të folur publikisht. “Nuk është e komplikuar,” tha një i njohur i Kushner-it. “Të gjitha vendet e Lindjes së Mesme investojnë në fondin e Jared-it, dhe i bëjnë lajka, që të marrin favore politike nga administrata Trump.”
Kur Kushner u rikthye në punën diplomatike, ai refuzoi të merrte pagë, dhe avokatët e Shtëpisë së Bardhë argumentuan se kjo e bënte të pamundur që interesat e tij qeveritare dhe ato biznesore të përplaseshin. Megjithatë, shumica e specialistëve të etikës e shohin çështjen e pagës si të parëndësishme; ligji federal ndalon agjentët e qeverisë të marrin pjesë në çështje ku kanë një interes financiar.
Virginia Canter, ish-këshilltare e Shtëpisë së Bardhë dhe juriste etike në Komisionin e Letrave me Vlerë, më tha: “Kushner është i mbushur me konflikte interesi.
Ai supozohet të punojë për popullin amerikan, por në fakt ka stimuj të mëdhenj financiarë për të avancuar interesat e investitorëve të tij.”
Kushner dhe Witkoff hodhën poshtë shqetësimet për konfliktet e tyre, dhe nuk morën gazetarë me vete në udhëtimet diplomatike.
(Witkoff argumenton se është shkëputur nga interesat e tij biznesore duke ua dhënë kontrollin djemve.)
Karoline Leavitt, sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, i shpërfilli skeptikët: “Jared po dhuron energjinë dhe kohën e tij për qeverinë tonë, për Presidentin e Shteteve të Bashkuara, për të siguruar paqen botërore, dhe kjo është një gjë shumë fisnike.”
Marrëveshjet që Kushner ka mbledhur gjatë mandatit të dytë të Trump-it kanë bërë pak dallim mes miqve personalë, bashkëpunëtorëve qeveritarë dhe lidhjeve familjare.
Në shtator 2025, ai nisi një raund të parë financimi për një startup të quajtur “Brain Co”, e cila synon të shesë shërbime të inteligjencës artificiale për biznese dhe qeveri. Partneri i tij në këtë sipërmarrje është Luis Videgaray, ish-ministër i jashtëm i Meksikës, i cili ishte homologu i tij në negociatat tregtare gjatë mandatit të parë të Trump-it. Ndër financuesit janë CEO-t e Silicon Valley, Patrick Collison, i cili dha qindra mijëra dollarë për republikanët gjatë sezonit zgjedhor 2024, dhe Brian Armstrong, kompania e të cilit kontribuoi një milion dollarë në fondin e inaugurimit të Trump-it. Në dhjetor, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që kufizonte aftësinë e shteteve për të rregulluar inteligjencën artificiale.
Sipas standardeve të kësaj administrate, këto konflikte nuk janë të jashtëzakonshme. David Sacks, një nga zyrtarët kryesorë të teknologjisë së Trump-it, ka mbikëqyrur dhjetëra rregullore mbi inteligjencën artificiale ndërkohë që zotëron pjesë në rreth pesëqind kompani të lidhura me industrinë. Sekretari i Tregtisë Howard Lutnick udhëhoqi një marrëveshje për të nxjerrë tungsten në Kazakistan, e mbështetur me deri në 1.6 miliardë dollarë fonde federale; firma e vjetër e Lutnick-ut, “Cantor Fitzgerald”, e cila tani kontrollohet nga djemtë e tij, ndihmoi në sigurimin e investimeve në projekt dhe pritet të mbledhë miliona dollarë në tarifa.
Vetë Trump-i kohët e fundit zbuloi se kishte fituar më shumë se dy miliardë dollarë që nga inaugurimi i tij, shumica prej tyre nga bizneset e tij të kriptomonedhave, të cilat kishin tërhequr investime nga qeveri të huaja dhe individë që kërkonin ndikim. Në vitin 2025, fondet emiratas blenë një pjesë prej gjysmë miliardë dollarësh në “World Liberty Financial”, një kompani e themeluar nga anëtarë të familjeve Witkoff dhe Trump, përfshirë Eric dhe Donald Trump Jr. dhe më pas përdorën kriptomonedhën e saj për të realizuar një marrëveshje me vlerë dy miliardë dollarë. Dy javë më vonë, Trump i dha Emirateve të Bashkuara Arabe akses në furnizime me çipat kompjuterikë më të avancuar në botë, pavarësisht shqetësimeve të zyrtarëve të sigurisë kombëtare se emiratasit mund t’i ndanin çipat me Kinën.
Në janar të kaluar, në mbledhjen vjetore të liderëve ndërkombëtarë të biznesit dhe qeverisë në Davos, Zvicër, Kushner bëri një prezantim ku paraqiti idetë e tij për rindërtimin e Gazës. Rripi ishte shkatërruar pothuajse tërësisht nga lufta mes Hamasit dhe Izraelit, dhe shumica e dy milionë banorëve jetonin në çadra ose në rrënoja; imazhet e mjerimit njerëzor kishin pushtuar ekranet në mbarë botën. Por, aty ku të tjerët shihnin shkatërrim, Kushner shihte një mundësi zhvillimi. Ai e quajti planin e tij “Projekti Sunrise”.
Në një seri diapozitivësh PowerPoint, ai paraqiti një vizion të bregdetit të Gazës dhjetë vjet më vonë. Ai dukej si Miami Beach: kondominime të reja të shkëlqyeshme, kulla zyrash, një rrjet hekurudhor me shpejtësi të lartë dhe “njëqind për qind punësim të plotë.” Çmimi, tha Kushner, do të ishte njëqind e dymbëdhjetë miliardë dollarë, i financuar nga donatorë ndërkombëtarë dhe shtetet fqinje. Ai premtoi “mundësi të mahnitshme investimi” për sektorin privat, dhe u tha të pranishmëve të përgatiteshin për “sukses katastrofik.” Për disa në audiencë, prezantimi dukej i shkëputur nga realiteti. “Njerëzit rrotullonin sytë,” më tha Philip Gordon, ish-këshilltar i sigurisë kombëtare në Shtëpinë e Bardhë. “I dukej të gjithëve si një fantazi e plotë.” Por ai pasqyronte propozimin e Trump-it për ta rindërtuar Gazën në “Rivierën e Lindjes së Mesme.”
Përfshirja e Kushner-it në Gaza filloi para inaugurimit të dytë të Trump-it, kur ai dhe Witkoff punuan me zyrtarë të administratës Biden për të siguruar një armëpushim dhe lirimin e pengjeve të fundit të Hamasit. “Jared ishte shumë i drejtpërdrejtë dhe jopartiak,” më tha një ish-anëtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë të Biden-it.
Roli i Kushner-it në bisedimet për Gazën kërkonte paanshmëri, por negociatorët e Hamasit mund të kishin arsye për të qenë skeptikë. Një mik i Kushner-it më tha se ai ishte kthyer në Shtëpinë e Bardhë pjesërisht sepse “mendon se mund të ndihmojë Izraelin.” Dhe, megjithëse ndonjëherë ka folur për përmirësimin e jetës së palestinezëve, ai tregoi pak hezitim për të lënë mënjanë interesat e tyre për të siguruar Marrëveshjet e Abrahamit.
Në Harvard, në vitin 2024, ai kishte thënë se vendi më i mirë për banorët e Gazës do të ishte ndoshta në shkretëtirën Negev të Izraelit. Ai nuk shpjegoi se si do të detyroheshin të zhvendoseshin, ose nëse do t’u lejohej të ktheheshin. Në përshkrimin e tij, Gaza është një vend distopik, “i ndërtuar nga OJQ-të dhe terroristët.”
Kushner dhe Witkoff udhëtuan mes Izraelit dhe Katarit, ku udhëheqësit e Hamasit po qëndronin me kërkesë të Amerikës. Ata u takuan me liderë turq dhe sauditë, si dhe me disa palestinezë.
Një pikë kthese erdhi në shtator, kur avionët izraelitë bombarduan Katarin dhe vranë djalin e negociatorit kryesor të Hamasit, Khalil al-Hayya.
Trump u tërbua, duke besuar se Izraeli po përpiqej të sabotonte bisedimet. Ai e detyroi Netanyahun të kërkonte falje kryeministrit të Katarit para kamerave ndërsa Trump mbante telefonin.
Pas kësaj, ai dërgoi Kushner-in dhe Witkoff-in për t’u takuar me udhëheqësit e Hamasit në Egjipt, ku ata siguruan një armëpushim dhe lirimin e pengjeve të fundit.
Ata gjithashtu fituan një garanci nga izraelitët për të hequr dorë nga operacionet e mëdha sulmuese në Gaza. Por roli i Trump-it ishte vendimtar. “Jared dhe Witkoff nuk e bënë vërtet armëpushimin,” më tha ish-zyrtari i lartë i Shtëpisë së Bardhë të Biden-it. “Trump i telefonoi Bibit dhe i tha, ‘Ndalo bombardimet e mallkuara,’ dhe aty mbaroi.”
Në tetor, u nënshkrua një marrëveshje paqeje për Gazën me njëzet pika, që kërkonte çarmatosjen e Hamasit, tërheqjen e forcave izraelite dhe rindërtimin e territorit. Për të mbikëqyrur zbatimin e saj, Trump kishte formuar një organ të mbështetur nga SHBA i quajtur Bordi i Paqes.
Ai e konceptonte këtë bord, ku përfshihej edhe Kushner, si një lloj OKB-je të privatizuar: çdo vend mund të merrte pjesë, nëse pranonte të kontribuonte një miliard dollarë. Ai emëroi një bord të veçantë palestinezësh për të mbikëqyrur rindërtimin e Gazës.
Trump mblodhi Bordin e Paqes në shkurt, dhe vetëm një javë më vonë filloi sulmet ndaj Iranit. Ndërsa lufta me Iranin konsumonte vëmendjen e Shtëpisë së Bardhë, situata në Gaza pothuajse u shemb. Hamas refuzoi të dorëzonte armët, dhe Forcat e Mbrojtjes së Izraelit shtynë më thellë në Gaza, duke marrë më shumë se gjysmën e territorit dhe duke kontrolluar rreptësisht hyrjet. Disa liderë në kabinetin e Netanyahut filluan të kërkonin që Gaza të rihapej për kolonët. Në muajt që pasuan, sulmet e I.D.F.-së vranë gati një mijë palestinezë, shumë prej tyre civilë.
Nickolay Mladenov, përfaqësuesi i Bordit të Paqes për Gazën, njoftoi së fundmi se Hamas kishte pranuar një plan të ri, sipas të cilit grupi do të fillonte të dorëzonte armët nëse Izraeli do të fillonte të tërhiqej. Por Izraeli nuk do të lëvizte derisa Hamas të çarmatosej plotësisht. Megjithëse shtetet anëtare të bordit kanë premtuar shtatëmbëdhjetë miliardë dollarë, asnjë para nuk është depozituar ende në llogarinë zyrtare. Rreth pesë mijë rekrutë për një forcë të re policore janë verifikuar, por trajnimi nuk ka filluar.
Ish-zyrtari i lartë në Shtëpinë e Bardhë të Biden-it i dha meritë Kushner-it, Witkoff-it dhe Trump-it për të paktën ndalimin e pjesës më të keqe të luftimeve. “A do të bënim më mirë?” tha ai.
“Nuk mendoj. Është thjesht një situatë e tmerrshme.” Por për palestinezët, jeta është bërë gjithnjë e më e dëshpëruar. Punonjësit e ndihmës më thanë se, mesatarisht, forcat izraelite lejojnë vetëm rreth një të tretën e ushqimit dhe ndihmës humanitare që qeveria ka rënë dakord të kalojë.
Mendohet se rreth dy të tretat e popullsisë së Gazës janë të kequshqyer; deri në shtatë nga dhjetë foshnja lindin nën peshë. Praktikisht nuk ka ujë të rrjedhshëm, dhe dy milionë njerëz po lahen në det. Shumë gazanë thonë se qeveria izraelite po përpiqet t’i shtyjë ata të largohen.
“Është njëqind për qind vuajtje e planifikuar,” tha Hani Almadhoun, i cili drejton një rrjet kuzhinash në Gaza. “Nuk mendoj se Kushner është një person i tmerrshëm. Mendoj se po përpiqet të ndihmojë. Por ai nuk ka asnjë ndikim në Gaza.”
Në verën e vitit 2021, Edi Rama, Kryeministri i Shqipërisë, u ftua në një superjaht të ankoruar pranë qytetit antik të Durrësit, në bregun Adriatik. Jahti, “Planet Nine”, ishte në pronësi të financierit Nat Rothschild, pasardhës i familjes bankare evropiane. Ndër mysafirët e tij të tjerë ishin Kushner dhe Ivanka Trump.
Rama ishte në vitin e tij të tetë si udhëheqës i Shqipërisë, dhe Kushner e trajtoi me respekt. “Kur e shikon në TV, Jared duket si një vrasës gjakftohtë, dhe Ivanka duket si një person shumë i largët, vetë-referues,” tha Rama. Në person, “nuk do ta besoje përulësinë.”
Jahti e çoi grupin në Sazan, një ishull pothuajse të pabanuar pranë bregut shqiptar. “U ndalëm për një not—praktikisht kështu e gjetëm,” tha Ivanka në podcast-in Founders. “Bëmë një shëtitje zbathur deri në majë, dhe thjesht u magjepsëm.”
Sazani është një vend i ashpër i mbushur me shkëmbinj dhe pyje të dendura, i populluar nga një koloni e madhe minjsh, dhe i mbushur me bunkerë të ndërtuar nga diktatori marksist Enver Hoxha për t’u mbrojtur nga një pushtim imagjinar. Por ai ofron pamje të gjera të një deti ngjyrë turkeze, dhe Kushnerët panë aty një mundësi. Ata tashmë ishin inkurajuar të investonin në Shqipëri nga Richard Grenell, i cili kishte shërbyer si i dërguar special i Trump-it në rajon dhe që më pas kishte punuar me Affinity.
Disa muaj më vonë, Kushner i tha Ramës se donte të ndërtonte resorte në Sazan dhe në gadishullin e Zvërnecit, i cili mbron një lagunë të gjerë. Ai e konceptonte një fshat për super të pasurit, me fusha golfi, një port për jahte dhe dhjetë mijë dhoma hoteli dhe njësi kondominiale. Projektet do të kërkonin një investim prej rreth katër miliardë dollarësh; për fazën e parë, Kushner siguroi fonde nga dy miliarderë katariotë.
Rama e adhuronte idenë e Kushner-it. Ai besonte se projekti do të krijonte mijëra vende pune dhe do ta bënte Shqipërinë, e cila është një nga vendet më të varfra në Evropë, një destinacion për njerëzit me të cilët ai shoqërohej në Davos. “Është fakt që turizmi luksoz sjell më shumë të ardhura,” tha ai. Rama e shpalli kompaninë e zhvillimit të Kushner-it si një “investitor strategjik,” një status zyrtar që i lejonte qeverisë të përdorte burime publike për të mbështetur projektin.
Në qarqet elitare në Perëndim, Rama është një figurë e njohur; ai është ish-yll basketbolli, me shtat të gjatë dhe mjekër gri të gjatë që i japin pamjen e Moisiut me një kostum sportiv. Ai është një lider pro-perëndimor i një vendi me shumicë myslimane dhe, siç i pëlqen të kujtojë njerëzve, një artist vizual i përkushtuar. Kur e vizitova në zyrën e tij në Tiranë, ai po bënte një vizatim abstrakt me ngjyra.
Qëllimi i Ramës është ta udhëheqë Shqipërinë, e cila ishte e izoluar nga Perëndimi për gati pesëdhjetë vjet gjatë epokës komuniste, drejt Bashkimit Evropian. Ai më tha se plani i Kushner-it mund të ndihmonte. “Ai dëshiron të ketë një projekt nënshkrimi që do ta identifikojë si dikë që kujdeset për të gjitha çështjet e arsyeshme të ditës, nga mjedisi te ruajtja dhe arti e kultura,” tha ai. “Ambicia e projektit është të bëjë diçka absolutisht unike, jo vetëm për Shqipërinë por për Evropën. Kjo është edhe ambicia ime.”
Një projekt i ngjashëm i Kushner-it kishte përfunduar së fundmi me dështim. Në Serbi, fqinj me Shqipërinë, ai dhe Grenell kishin planifikuar të ndërtonin një kompleks apartamentesh dhe Hoteli Ndërkombëtar Trump me vlerë pesëqind milionë dollarë. Dizajni ishte i përqendruar tek ndërtesa e braktisur e Shtabit të Përgjithshëm, të cilën avionët amerikanë e kishin bombarduar në vitin 1999, gjatë një operacioni të NATO-s për të mbrojtur shqiptarët etnikë nga një fushatë terrori e sponsorizuar nga qeveria.
Ndërtesa ishte shpallur si një sit kulturor i mbrojtur, dhe Kushner pranoi të respektonte shqetësimet e historianëve duke ndërtuar një memorial “kushtuar të gjithë viktimave të agresionit të NATO-s.” Qeveria e Presidentit Aleksandar Vuçiç, një populist dhe mbështetës i zëshëm i Trump-it, përshpejtoi miratimet. Por shpërthyen protesta, dhe përfundimisht prokurorët serbë akuzuan ministrin e kulturës për falsifikim dokumentesh për të siguruar lejet. (Ministri e mohoi këtë.) Nuk kishte asnjë tregues se dikush nga ekipi i Kushner-it kishte shkelur ligjin, por në prill ai vendosi të tërhiqej. “Projektet me kuptim duhet të bashkojnë, jo të ndajnë,” thuhej në një deklaratë nga Affinity.
Nëse projekti në Shqipëri bashkoi njerëzit, kjo ndodhi në kundërshtim me Kushnerët. Në shkurt 2024, partia e Ramës, e cila kontrollonte shumicën në parlament, miratoi një amendament që mundësonte ndërtimin e projekteve luksoze në zona të mbrojtura, përfshirë Zvërnecin. Disa javë më vonë, Kushner shpalli planet e tij dhe pastaj ëndrra e tij filloi të përplasej me realitetet politike të Shqipërisë.
Megjithëse Ivanka e kishte quajtur Sazanin një “ishull privat,” zona kishte qenë prej kohësh e hapur për publikun. Dhe zhvillimi në Zvërnec ishte planifikuar të ndërtohej në mes të një rezervati natyror prej dyzet mijë hektarësh. Partnerët lokalë të Kushner-it rrethuan një vend që kishte qenë një pikë e njohur për pushuesit e plazhit. Shqiptarët filluan të ankoheshin se atij i ishin dhënë të drejta zhvillimi pa njoftim publik ose garë të hapur, dhe se amendamenti për të hapur tokën e mbrojtur ishte kaluar me nxitim në parlament. Rama madje lejoi ndërtimin e një aeroporti brenda rezervatit.
Pothuajse brenda natës, Rama u bë shënjestër e zemërimit të gjerë, dhe Kushner u kthye në një figurë negative një plutokrat që donte të shndërronte një pjesë të madhe të vendit në një terren lojërash për të pasurit. Sekreti rreth projektit zemëroi njerëzit; edhe pse gati një e katërta e tij është në pronësi të biznesmenëve shqiptarë, emrat e tyre janë fshehur në një korporatë offshore. Në qershor, vendasit shembën gardhin rreth plazhit. Pastaj nisën demonstratat publike. Çdo natë, njerëzit mblidheshin në sheshin kryesor të Tiranës dhe marshonin drejt rezidencës së Ramës, një milje larg, duke brohoritur gjatë rrugës.
Fillimisht, protestuesit u përqendruan në ndalimin e zhvillimit të Kushner-it. Por kur e vizitova, disa javë më vonë, qëllimet e tyre dukeshin se kishin ndryshuartani synonin ta detyronin Ramën të largohej nga posti dhe të rimerrnin sistemin politik të Shqipërisë. “Kjo është shumë më e madhe se Jared Kushner tani,” më tha një natë Erlis Çela, profesor komunikimi në Tiranë, teksa marshonte me mijëra shqiptarë të tjerë. “Ka një grup të vogël njerëzish në këtë vend me shumë para, dhe brenda natës, në errësirë, ata marrin të gjitha vendimet e vendit.”
Për shumë njerëz me të cilët fola, projekti i Kushner-it pasqyronte një të vërtetë shqetësuese për Shqipërinë: pasuria dhe pushteti i vendit mbaheshin nga një grusht oligarkësh, të cilët ishin pasuruar përmes aktiviteteve të paligjshme si pastrimi i parave për grupe kriminale ndërkombëtare. Të ardhurat nga paratë e pastruara, thanë ata, ishin të dukshme kudo në Tiranë, në formën e ndërtesave të apartamenteve kryesisht bosh, që shqiptarët i quajnë “bankat e betonit.” “Rama ka krijuar këtë sistem ku oligarkët, politikanët dhe mediat punojnë së bashku, dhe u jep licencë të bëjnë pothuajse gjithçka që duan,” më tha Fatos Lubonja, një gazetar që ishte burgosur si i burgosur politik gjatë epokës komuniste. “Ramës i duhen njerëz si Kushner për të qenë fytyra e tij, për t’i siguruar mbështetje ndërkombëtare.”
Kushner mbeti i heshtur për demonstratat, por Rama nuk u tërhoq. Ai fajësoi kundërshtimin ndaj resortit mbi një prirje politike të përhapur mes të rinjve shqiptarë. “Është një ideologji e tërë atje jashtë ideologjia e brezit anti-kapitalist Gen Z, që nuk ka të bëjë fare me të vërtetën dhe faktet,” tha ai. “Nuk jam i shqetësuar për këto protesta. Nuk ka protestë që do ta ndalë këtë.”
Megjithatë, mund të ketë një pengesë tjetër. Nga Tirana, udhëtova poshtë bregut Adriatik drejt zonës që Kushner dëshiron të zhvillojë. Pranë Zvërnecit, kalova një manastir ortodoks të quajtur Shën Mëria, një relikt i Perandorisë Romake Lindore, dhe arrita në një treg. Atje, një grup vendasish më thanë se pothuajse të gjithë zotëronin tokë brenda zonës së planifikuar për zhvillim. Kushner, sipas tyre, ishte përfshirë në një mosmarrëveshje ligjore shumëvjeçare që nuk e kuptonte.
Një mbledhës frutash i dalë në pension, Minella Konomi, më çoi në një kodër që shihte mbi Adriatik. Flamingot e bardha dhe skifterët me këmbë të kuqe fluturonin mbi lagunë, të kornizuar nga një brez i gjatë dunash dhe plazhesh. Konomi tregoi një vend në distancë që, sipas tij, shënonte tokën e familjes së tij. Ai më tha se paraardhësit e tij kishin mbjellë misër dhe qepë aty që nga koha e osmanëve; kohët e fundit kishte mbetur djerrë, por ai kishte dokumente që provonin se kishte paguar rregullisht taksat mbi të. “Ne kemi qenë këtu njëqind vjet,” tha ai.
Në vitin 2006, Konomi më tha, u informua se toka e tij ishte blerë nga Artur Shehu, një biznesmen shqiptar që më parë ishte hetuar për përfshirjen e tij të supozuar në kontrabandën e drogës dhe emigrantëve. Asgjë nuk doli nga ato hetime, por Shehu kishte ikur nga vendi pas asaj që policia e përshkroi si një përplasje me armë me një bandë rivale.
Shehu shkoi në Miami Beach, ku siguroi azil politik duke pretenduar se aleatët e qeverisë së vjetër komuniste po e ndiqnin. Por ai vazhdoi të bënte biznes në Shqipëri, duke mbledhur përfundimisht një parcelë të madhe toke rreth Zvërnecit. Parcela, sipas vendasve, përfshinte tokë që me të drejtë ishte e tyre. “Shehu falsifikoi dokumentet,” më tha Konomi.
Në prill, një kompani që po zhvillonte projektin e Kushner-it i pagoi Shehut njëqind e njëzet e pesë milionë dollarë për tokë në Zvërnec. Dy muaj më vonë, prokurorët lëshuan një urdhër të ri arresti për Shehun, nën dyshimin për trafik droge dhe pastrim parash. Në dokumentet e paraqitura në një gjykatë shqiptare, ata argumentuan se toka e përfshirë në zhvillimin e Kushner-it ishte “e dyshuar se ishte fituar në mënyrë të paligjshme përmes falsifikimeve.” (Shehu i mohoi të gjitha akuzat.) Nëse gjykata vendos në favorin e tyre, projekti i Kushner-it mund të ndalet. Për Lubonjën, fati i resortit është një provë se sa larg ka arritur vendi i tij. “Njerëzit mendojnë se sistemi i reformuar i drejtësisë në Shqipëri po funksionon,” tha ai. “Sipas meje, kjo është e pamundur.”
“Është si një flotë anijesh që shkojnë të gjitha në një drejtim. Nuk mund ta kthesh me vetëm një anije të vogël.”
Më herët këtë vit, ndërsa Kushner merrej me bisedime me Iranin, ai po ngrinte në mënyrë të fshehtë edhe pesë miliardë dollarë të tjera për Affinity në Lindjen e Mesme. Pas fillimit të sulmeve ndaj Teheranit, lindën dyshime se të dyja përpjekjet ishin të lidhura. “Ndjenja ime është se ai mendonte se po vriste dy zogj me një gur po ndihmonte arabët të mundnin iranianët, dhe donte të paguhej për këtë,” më tha një amerikan me lidhje të thella me liderët e Lindjes së Mesme.
Që kur lufta u shndërrua në një moçal, Kushner dhe Witkoff u releguan në një rol dytësor në bisedimet e paqes; Vance mori drejtimin në raundin e fundit, këtë verë. Një ish-zyrtar i lartë amerikan më tha se monarkitë e Gjirit ishin të zhgënjyera nga dështimi i Kushner-it për të parandaluar luftën: “Ata po investonin para tek ai. Mendonin se kjo do t’u sillte ndikim që do t’i mbronte, dhe ndodhi e kundërta.” Ai shtoi: “I gjithë modeli i tyre i biznesit ishte stabiliteti. Dhe tani ka marrë fund.”
Megjithatë, Kushner ka lulëzuar. Në vitin 2025, investime të reja nga Lindja e Mesme ndihmuan që fondi i tij të rritej me tridhjetë për qind, duke arritur mbi gjashtë miliardë dollarë, që do të thotë se ai mbledh të paktën dhjetëra miliona dollarë në vit nga tarifat. Affinity vlerëson normën e saj të brendshme vjetore të kthimit në njëzet e pesë për qind. Ndër projektet e saj janë dy investime të mëdha në Izrael: njëqind e dhjetë milionë dollarë në “Shlomo Group”, një kompani leasing makinash, dhe rreth treqind milionë dollarë në “Phoenix Financial”, një kompani sigurimesh.
Edhe këtë herë, Kushner përdori para saudite, si pjesë e një qëllimi më të gjerë për të hapur një “korridor investimesh” midis Arabisë Saudite dhe Izraelit. M.B.S. nuk e kundërshtoi marrëveshjen, megjithëse Phoenix ka një histori të diskutueshme mbi të drejtat e palestinezëve; ajo zotëron aksione në biznese të përfshira në një bazë të dhënash të OKB-së për kompani që operojnë në vendbanime të paligjshme në Bregun Perëndimor, Jerusalemin Lindor dhe Lartësitë e pushtuara të Golanit. Në korrik, Affinity shiti një të katërtën e aksioneve të saj në Phoenix për gati treqind e pesëdhjetë milionë dollarë.
Marrëveshja më e madhe e fundit e Kushner-it ishte blerja e “Electronic Arts”, një prodhues i madh videolojërash që shpesh quhet E.A. Në gushtin e kaluar, Kushner, i cili pëlqen të luajë videolojëra me M.B.S., e lidhi atë me Andrew Wilson, kreun e kompanisë. Të dy u takuan në Neom, qyteti futuristik që M.B.S. po ndërton në Detin e Kuq, dhe luajtën një raund golfi. “Jared ia solli marrëveshjen M.B.S.-it,” më tha një amerikan me lidhje të thella me liderët e Lindjes së Mesme. Pak kohë më vonë, M.B.S. mblodhi një konsorcium, përfshirë Affinity, për të blerë E.A. për pesëdhjetë e pesë miliardë dollarë blerja më e madhe me levë në histori.
Marrëveshja ngriti shqetësime të mundshme rregullatore: E.A. menaxhon një sasi të madhe të dhënash private të përdoruesve. Por Komiteti për Investimet e Huaja në Shtetet e Bashkuara, një panel federal ndër-agjencish i ngarkuar me shqyrtimin e këtyre marrëveshjeve, përbëhet kryesisht nga zyrtarë të administratës Trump, dhe Presidenti ka autoritetin përfundimtar. Marrëveshja u miratua muajin e kaluar.
Për Kushner-in, rreziku i përzierjes së politikës me biznesin është se rrymat politike mund të kthehen kundër tij: patronët e tij jashtë vendit mund të ndalojnë së pari ta shohin si një aleat të vlefshëm, ose kundërshtarët e tij në SHBA mund të gjejnë mënyra për ta ndjekur penalisht për shkeljet e dukshme të ligjeve të etikës. Nëse demokratët fitojnë shumicën në njërën nga dhomat këtë vjeshtë, marrëveshjet e Kushner-it ka gjasa të hyjnë në një kontroll më të madh.
Një ndihmës demokrat më tha se ata mund ta thërrasin Kushner-in për të dëshmuar para Kongresit, ose thjesht të detyrojnë kompaninë private që administron fondet e tij, S.E.I. Investments, të dorëzojë regjistrat e saj. “Do të shtyjmë shumë fort për këtë,” më tha ndihmësi. Por nuk është e qartë nëse ligjvënësit, apo edhe prokurorët, do të jenë në gjendje të bëjnë shumë. Trump, i cili ka marrë imunitet të gjerë ligjor nga Gjykata e Lartë, ka premtuar të japë falje për anëtarët e ekipit të tij që përballen me hetime. “Nëse Kushner nuk do të ishte dhëndri i Presidentit, ai do të ishte nën hetim nga F.B.I.,” tha Virginia Canter, juristja e etikës. “Askush tjetër nuk do të mund të shpëtonte nga kjo.”/ZËRI
