SPANJË- Ditët e fundit, mediat sociale janë mbushur me video që tregojnë qindra emigrantë duke vrapuar drejt kufirit spanjoll ose duke notuar për të hyrë në territorin e Bashkimit Europian. Pamjet vijnë nga Ceuta, qyteti autonom spanjoll në Afrikën e Veriut, ku është regjistruar një valë e pazakontë emigracioni.
Ministria e Brendshme Spanjolle raportoi një numër maksimal prej deri në 50,000 përpjekjesh për hyrje brenda një nate të vetme, dhe presidenti i Ceutës e përshkroi situatën si një "emergjencë humanitare". Por ky nuk është një incident i izoluar: diçka e ngjashme ndodhi në vitin 2021, mes një krize diplomatike midis Spanjës dhe Marokut.
1) Çfarë ndodhi në Ceuta
Sipas Ministrisë së Brendshme Spanjolle, siç raportohet nga Maldita.es, numri i migrantëve pa dokumente që hyjnë në Ceuta nëpërmjet kufirit të saj me Marokun është rritur ditët e fundit. Deri në 50,000 hyrje u regjistruan natën e 30-31 korrikut. Shumë prej tyre notuan përtej valëpritëses kufitare.
Sipas Ministrisë, deri më 31 korrik, më shumë se 25,000 njerëz ishin “kthyer vullnetarisht”.
Midis 1 janarit dhe 15 korrikut 2026, 2,826 persona kishin hyrë ilegalisht në Ceuta nga toka. Në të njëjtën periudhë të vitit 2025, shifra ishte 1,133, më pak se gjysma.
“Është një emergjencë absolute humanitare dhe sociale”, tha presidenti i Ceutës, Juan Jesús Vivas (i Partisë Popullore), në një intervistë radiofonike. Ai vuri në dukje se midis 1,500 dhe 2,000 njerëz kishin hyrë në Ceuta në 10 ditët e fundit.
Për më tepër, ai kërkoi që qeveria kombëtare të adresojë mbipopullimin në qendrat e pritjes, të intensifikojë bashkëpunimin me Marokun për të "ndaluar këtë fluks masiv" dhe të përforcojë forcat shtetërore të sigurisë në Ceuta. Ceuta dhe Melilla janë "i vetmi kufi tokësor dhe detar që Evropa ka në Afrikë", deklaroi ai, dhe për këtë arsye duhet të ndërmerren veprime "në përputhje me këtë përcaktim".
2) Vendimi i gjykatës që shkaktoi konfliktin
Më 29 qershor 2026, Gjykata Supreme e Spanjës nxori një vendim se si duhet të zbatohet mekanizmi i refuzimit të kufijve.
Vendimi i Gjykatës Supreme sqaroi se personat që hyjnë në Ceuta duke notuar nuk mund të kthehen menjëherë në kufi me të njëjtën procedurë që zbatohet për ata që kapërcejnë gardhin kufitar. Në këto raste autoritetet duhet të ndjekin procedurën standarde të kthimit, e cila mund të zgjasë deri në 72 orë. Ky interpretim u përdor nga rrjetet e trafikantëve për të nxitur kalimet drejt Ceutës.
“Vendimi, duke u mbështetur në dy vendime të tjera të Gjykatës Kushtetuese , përcakton se, meqenëse ligji i referohet kalimeve të parregullta kufitare ‘kapërcimit të elementëve të përmbajtjes’, siç janë gardhet, kjo dispozitë nuk mund të zbatohet për ata që hyjnë duke notuar, pasi ata nuk kapërcejnë asnjë pengesë fizike. Kështu, ‘shtypjet’, termi i folur për refuzimet kufitare, nuk mund të zbatohet për këta individë. Në vend të kësaj, ata duhet t'i nënshtrohen një procesi kthimi , i cili duhet të kryhet brenda 72 orëve, përndryshe, këta individë duhet të ndalohen përkohësisht”, shpjegon Maldita.es.
Si reagoi Spanja?
Qeveria spanjolle dërgoi ushtrinë dhe përforcoi praninë e policisë në Ceuta.
Pas valës së migrimit, Presidenti i Spanjës, Pedro Sánchez, udhëtoi për në Ceuta dhe shpjegoi në një konferencë për shtyp : “Qeveria do të garantojë sigurinë e banorëve të Ceutës, duke intensifikuar praninë e Forcave të Sigurisë në rrugët e qytetit.”
Ai shtoi: “Për më tepër, ne do të vendosim një barrierë fizike në det për të lehtësuar riatdhesimin në kufi, në përputhje me vendimin e Gjykatës së Lartë.”
3) Ceuta, një qytet autonom spanjoll i vendosur në Afrikën e Veriut
Ceuta është një qytet autonom i Spanjës, i vendosur në Afrikën e Veriut, përballë Detit Mesdhe, pikërisht në buzë të Ngushticës së Gjibraltarit, dhe ka qenë prej kohësh një pikë kalimi për migrantët që përpiqen të arrijnë në territorin evropian.
Tetë kilometra gardh me tela me gjemba ndajnë Ceutën nga Maroku. Ceuta ka një popullsi prej afërsisht 83,000 banorësh.
4) Pse Ceuta është spanjolle?
Më 13 shkurt 1668, u nënshkrua Traktati i Paqes midis Portugalisë dhe Spanjës, i cili përcaktonte në Nenin 2 se territoret e pushtuara nga Spanja do t'i ktheheshin Portugalisë dhe ato të pushtuara nga Portugalia do t'i ktheheshin Spanjës. Por kishte një përjashtim: Ceuta.
Të dy vendet, sipas Traktatit, deklaruan "se në këtë kthim të Plazave nuk përfshihet Qyteti i Ceutës, i cili duhet të mbetet në pushtetin e Mbretit Katolik, për arsyet që janë marrë parasysh për këtë".
Maroku arriti pavarësinë si vend në vitin 1956 , por Ceuta mbetet përjashtim. Në disa raste, organizatat marokene kanë pretenduar sovranitet mbi Ceutën dhe gjithashtu mbi Melillën, një qytet tjetër autonom spanjoll në Marok.
Në vitin 1975, Maroku iu drejtua OKB-së për të kërkuar që këto qytete të shtoheshin në listën e 17 territoreve jo-vetëqeverisëse në pritje të dekolonizimit , por deri më sot ato nuk janë përfshirë.
5) Precedenti i vitit 2021
Ngjarjet që mund të shihen në videot virale ndodhën në fund të korrikut 2026, por nuk është hera e parë që kanë ndodhur.
Në maj të vitit 2021, midis 5,000 dhe 8,000 njerëzve hynë gjithashtu në Ceuta dhe, siç po ndodh tani, disa u kthyen në Marok brenda pak ditësh.
Në atë kohë, mediat spanjolle treguan se kjo kishte ndodhur për shkak të "krizës diplomatike të shkaktuar nga pritja në spital në Spanjë e Brahim Ghali , udhëheqësit të Frontit Polisario", forca që kryeson Saharën Perëndimore, e cila ka një pjesë të territorit të saj të pushtuar nga Maroku./ZËRI
