ITALI- Italia synon të zgjerojë në nivel evropian modelin e qendrave të migrantëve të ngritura në Shqipëri, duke propozuar krijimin e qendrave të dëbimit të shtetasve të huaj që mbërrijnë në mënyrë të paligjshme në territorin e BE-së në vende të treta të sigurta, ndërsa shqyrtohen dosjet e tyre të azilit dhe imigracionit.
Propozimi, i zbuluar nga mediat kryesore italiane dhe i konfirmuar nga zyrtarët qeveritarë, është prezantuar nga Ministri i Brendshëm Matteo Piantedosi në Këshillin e jashtëzakonshëm të ministrave të brendshëm të Bashkimit Evropian.
Sipas një kopjeje të fjalimit të ministrit të Brendshëm italian, Piantedosi ka deklaruar se Unioni duhet të veprojë si një bllok i bashkuar për të kthyer personat që nuk kanë të drejtë të qëndrojnë në territorin evropian.
“Ne, si Bashkim Evropian, nuk mund të reagojmë më thjesht ndaj emergjencave brenda kufijve tanë. Në vend të kësaj, duhet të veprojmë si një bllok i bashkuar dhe koheziv për të ndaluar largimet që në burimin e tyre dhe për të kthyer ata që nuk kanë të drejtë të qëndrojnë në territorin e BE-së. Tani ka ardhur koha për të vënë në praktikë modele të reja qendrash për përpunimin e jashtëm të procedurave të azilit dhe për kthimet në vendet e treta të sigurta”, tha Piantedosi.
Takimi u organizua pas emergjencës së migracionit që shpërtheu në Ceuta, enklavën spanjolle në territorin maroken, ku gjatë ditëve të fundit, deri në 70,000 migrantë hynë me forcë në territorin autonom spanjoll.
Midis vendeve të mundshme pritëse janë disa shtete afrikane, ku Uganda përmendet si një nga opsionet më konkrete. Megjithatë, çështja e burimeve të nevojshme për të financuar projektin mbetet e hapur.
Kriza e Ceutës është prova e parë e madhe e Paktit të Migracionit të BE-së, i cili hyri në fuqi në qershor pas vitesh negociatash dhe nëse rregullat e reja të bllokut dhe mekanizmat e solidaritetit mund t'i përballojnë një mbërritjeje të papritur masive në kufijtë e saj.
Migrimi ka qenë një nga çështjet politike më përçarëse të Bashkimit Evropian që nga kriza e viteve 2015-16, kur më shumë se një milion refugjatë dhe migrantë, shumë prej të cilëve iknin nga lufta në Siri, mbërritën në Evropë.
Fluksi nxiti mbështetjen për partitë anti-imigracion dhe të ekstremit të djathtë në të gjithë bllokun dhe intensifikoi vitet e mosmarrëveshjeve mbi kontrollet kufitare, rregullat e azilit dhe ndarjen e barrës.
Maroku tha të dielën se kalimet masive të fundit në Ceuta dhe Melilla ishin nxitur nga dezinformatat në mediat sociale, rrjetet e trafikimit të qenieve njerëzore dhe keqinterpretimet e një vendimi të gjykatës spanjolle.
Shumica e atyre që kaluan barrierën kufitare nuk gjetën ushqim apo mirëseardhje dhe u kthyen në tokën marokene.
Megjithatë, Italia pezulloi për një muaj marrëveshjet e udhëtimit pa pasaportë në zonën Shengen me Spanjën, edhe pse ato nuk vlejnë për Ceutën, ndërsa 22 nga 27 shtetet anëtare të BE-së kërkuan veprime të koordinuara për të forcuar kufijtë e jashtëm të bllokut.
Çfarë po propozon Italia?
Qëllimi i qeverisë është të krijojë një rrjet qendrash jashtë Bashkimit Evropian të dedikuara për menaxhimin dhe kthimin e migrantëve të parregullt, bazuar në bashkëpunimin me vendet e origjinës dhe tranzitit.
Ideja u paraqit për herë të parë nga kryeministrja italiane në fund të qershorit, pasi mori miratimin e rregullores së re të BE-së për kthimet. Roma tani synon ta formalizojë planin dhe t'ua paraqesë atë 26 shteteve të tjera anëtare.
Qendrat e reja, sipas propozimit italian, do të financohen përmes bllokut.
Një listë fillestare përfshin disa shtete afrikane dhe disa vende të vendosura jashtë rrugëve tradicionale të migrimit. Kandidatët potencialë përfshijnë Ganën, Senegalin, Tunizinë, Libinë, Mauritaninë, Egjiptin, Ugandën, Etiopinë, Uzbekistanin, Armeninë dhe Malin e Zi.
Uganda është ndër opsionet që konsiderohen më konkrete. Gjermania, Austria dhe Holanda raportohet se kanë shprehur tashmë interes për projekte të mundshme në vendin afrikan.
Mali i Zi gjithashtu mund të përfshihet në strategjinë evropiane, megjithëse diskutimet mbeten në një fazë paraprake. Një nga çështjet kryesore që ende duhet të zgjidhet ka të bëjë me mbulimin financiar të planit, duke përfshirë kontributet si të BE-së ashtu edhe në nivel kombëtar./ZËRI
