TIRANË- “Shigjetarët”, një telenovelë radiofonike e BBC-së rreth jetës rurale angleze, arrin më shumë se 4 milionë dëgjues. Këtë verë, klani me të njëjtin emër po shqyrtonte planin për pushime në Shqipëri. Deri vonë, vendi konsiderohej i rrezikshëm. Në komunizëm, Shqipëria pranonte rreth 5,000 turistë në vit. Tirana, kryeqyteti, kishte dy hotele për të huajt. Deri në vitin 2014, Shqipëria kishte rreth 3.4 milionë vizitorë të huaj, derisa vitin e kaluar numri zyrtar arriti në 11 milionë. Kjo shifër është pak "gënjeshtare" sepse shumë janë shqiptarë të diasporës që kanë pasaporta të huaja dhe që rikthehen në atdhe çdo vit. Por numërohen si turistë. Megjithatë, është e qartë se turizmi po shpërthen.
Hotelet dhe komplekset e vilave po mbijnë si kërpudha përgjatë bregdetit. Një aeroport i ri do të hapet së shpejti për t'i shërbyer Vlorës, një destinacion jugor plazhi. Shqiptarët e diasporës mund të mos jenë turistë klasikë, por ata blejnë apartamente pushimi, shkojnë në plazh dhe hanë jashtë njësoj si kushdo tjetër. Agjencitë e pronave reklamojnë tashmë edhe në rusisht. Italianët vijnë për shërbime të lira dentare.
Por në të gjithë këtë fluks, pushuesit nga Kosova "ankohen" se Turqia është më e lirë. Turizmi i tepërt po bëhet shqetësim, pasi vendpushimet dikur të vogla si Saranda dhe Ksamili po mbushen me njerëz. Hotelet, të cilëve u mungon stafi i kualifikuar, po rekrutojnë filipinas. Bumi i turizmit po fillon të krijojë probleme për shkak të një burimi të rrallë: ujit. Në parim, Shqipëria ka me bollëk. Por pas një shekulli investimesh të pamjaftueshme, qytetet e saj po mbeten pa ujë. Me bumin e ndërtimeve bregdetare, po vendosen tuba për të devijuar ujin nga brendësia. Vendasit atje thonë se tashmë kanë shumë pak për veten dhe fushat e tyre pasi tani uji po përdoret për të mbushur pishinat për të huajt.
Një rast i profilit të lartë ka të bëjë me planet për të devijuar ujin nga lumi Shushica në rajonin turistik të Himarës. Pjesa më e madhe e Shushicës është brenda një parku kombëtar. Astrit Balilaj, kryetari i fshatit Kuç thotë se lumi dikur kishte më shumë ujë; ndryshimet klimatike po e pakësojnë prurjen e tij. Zyrtarët vendorë u thanë zyrtarëve të lartë shqetësimet e tyre, "por u injoruan".
Vitin e kaluar, fshatarët e zemëruar në Dukat, në jug të Vlorës, bllokuan punimet në një projekt prej 9 milionë eurosh (10.5 milionë dollarë amerikanë) për të devijuar ujin drejt vilave luksoze buzë detit. Në mars, fshatarët në Tragjasin fqinj u përleshën me policinë për të njëjtin projekt. Edi Rama, kryeministri i Shqipërisë, thotë se ka ujë të mjaftueshëm për të gjithë.
Kufizimi i turizmit mund të zemërojë edhe vendasit. Javën e kaluar në Theth, një fshat malor në veri, protestuesit hodhën kokteje molotovi ndaj buldozerëve që po shembnin kabinat të ndërtuara për alpinistët. Pronarët thanë se qeveria kishte premtuar se do t'ua legalizonte pronat.
Jared Kushner, dhëndri i Donald Trump, ka pasur më shumë fat me qeverinë e Shqipërisë. Kushner dëshiron të ndërtojë një vendpushim në Zvërnec, një zonë plazhi e paprekur midis Adriatikut dhe lagunës së Nartës, një strehë për flamingot. Ai gjithashtu dëshiron të zhvillojë Sazanin, një ishull 10 km larg. Pak para inaugurimit të Trump, Shqipëria miratoi planet fillestare që Kushner të investonte 1.4 miliardë euro në Sazan. Zvërneci, megjithatë, shtrihet në një zonë të mbrojtur. EcoAlbania po lufton qeverinë në gjykatë për një ligj të ri që lejon zhvillime luksoze në këto zona. Lufta kundër të pasurve dhe të fuqishmëve, të cilët normalisht ia dalin mbanë në Shqipëri, është depresionuese. Por shpresa, ashtu si uji, buron përjetësisht. Përveç nëse devijohet./ZËRI
Marrë nga The Economist
